Salti al enhavo

Anna

Mastrumantoj
  • Enhaveroj

    550
  • Aliĝis

  • Laste vizitis

  • Tagoj kiam gajnis

    263

Ĉio afiŝita de Anna

  1. En Aŭstralio vivas malgranda birdo, kiu estis eksportata al ĉiuj partoj de la mondo ekde la dek-oka jarcento: la melopsitako. Tiu birdeto jam vivis en Aŭstralio antaŭ du milionoj da jaroj, do multe pli frue ol la indiĝenoj. Tamen ili kunvivis dum 50 000 ĝis 70 000 jaroj; indiĝenaj pentraĵoj atestas pri tio. La eksportado de melopsitakoj daŭris ĝis la jaro 1894, kiam tiu komerco estis malpermesita. En la angla ĝia nomo estas budgerigar, kaj tio povus esti indiĝena vorto. Sed neniu scias, precize kion ĝi signifas. Ĉu “bona birdo” aŭ “bona manĝo / bongusta regalado”? Tiu lasta subkomprenigas, ke la indiĝenoj ĝin manĝis, sed tio tute ne estas certa. La indiĝenoj observis melopsitakojn por scii pri la vetero kaj la kreskado de herboj. La birdo fariĝis grava indikilo pro siaj nekredeblaj kapabloj: ĝi povas percepti pluvon 100 kilometrojn for kaj povas flugi 500 kilometrojn en unu tago. Sciencistoj en la Universitato de Vieno esploras ĝiajn eksterordinarajn kapablojn distingi kaj imiti sonojn. Ĝi povas fari tion same aŭ eĉ pli sukcese ol homoj. La ĉarmo de tiu birdo venas de ties kapablo imiti. En la 1950aj jaroj melopsitako nomita Sparky Williams povis ripeti 583 vortojn kaj 8 infanpoemetojn. En La Libro Guinness de rekordoj el la jaro 1995 estas menciita Puck, kiu sukcesis lerni 1728 vortojn. Melopsitakoj ne nur ripetas vortojn, sed esploroj montras, ke ili povas kompreni tiujn vortojn en kunteksto. Ili ankaŭ povas kalkuli ĝis 6. Ili tiom dolĉe kaj ame traktas unu la alian, ke foje oni nomas ilin am-birdoj. En Svislando estas leĝe malpermesate posedi nur unu. Multaj famaj homoj havis sian melopsitakon: Churchill, Marylin Monroe, eĉ Stalin, kiu ĉiumatene “parolis” kun sia birdo. Kvankam daŭre ekzistas kluboj por ŝatantoj de melopsitakoj, ŝajnas ke nuntempe malpli da homoj interesiĝas pri ili: ĉu pro la televido, pro la Intereto, aŭ pro la fakto, ke la domoj ne plu estas same grandaj kiel antaŭe. Tamen melopsitako kun la nomo Disko ricevis pli ol 18 milionojn da rigardoj en Jutubo en 2019. Franciska Toubale
  2. Tiel sonas la enkonduka muziko de la ret-radia kanalo Muzaiko, kaj ĝi ĝuste esprimas, kion Muzaiko elsendas tage kaj nokte: mojosecon. Kio estas mojoseco? Mojosa estas vorto kreita de la esperantista junularo, kaj ĝi konsistas el la komencliteroj de la vortoj Moderna Jun-Stila. Tio esprimas la stilon de la kanalo Muzaiko, kiu 24-hore ĉiutage elsendas Esperantan muzikon kaj aliajn programerojn en Esperanto el la tuta mondo: novaĵojn, informojn, raportojn, kaj multe pli. En Muzaiko volontule kunlaboras multaj Esperanto-parolantoj, ĉu rekte kontribuante, ĉu konsentante ke ilia jam kreita elsendo aŭdiĝu ankaŭ en Muzaiko. Tiel la aŭskultantoj ricevas kaj povas ĝui varian Esperantan enhavon. Aldone al tio, Muzaiko ankaŭ utilas por lerni Esperanton. Kunlaborante, kunkreante elsendojn en Esperanto, vi mem povas plibonigi vian Esperanto-nivelon. Ĉu vi timas, ke via Esperanto ne estas sufiĉe bona? Tio ne gravas: estas multaj manieroj por helpi Muzaikon. Eblas ekzemple prizorgi ĝiajn retpaĝon kaj servilon, enmeti ĝiajn programerojn kaj munti programojn. Farante tion vi plibonigos vian nivelon de Esperanto, dum vi kunkreos Muzaikon. Se vi interesiĝas pri tiu projekto kaj deziras kune agadi kaj labori kun homoj el la tuta mondo, sendu retmesaĝon al Muzaiko aŭ aliĝu al ĝia retlisto. Mojoseco kaj muziko: Muzaiko!
  3. Iam oni demandis al la usona prezidanto Woodrow Wilson, kiom da tempo li bezonas por prepari paroladon. Li respondis: Tio dependas de ĝia longeco. Se ĝi daŭros dek minutojn, mi bezonos almenaŭ du semajnojn por prepari ĝin; se ĝi daŭros duonhoron, mi bezonos unu semajnon. Tamen, se mi rajtos paroladi tiel longe, kiel mi deziros, mi ne bezonos ion ajn prepari. Mi jam estos preta.1 La respondo de Wilson komprenigas, ke tempolimigo postulas koncizon. Ju malpli da tempo oni disponas, des pli granda estas la tasko igi ĉiun vorton valori. Laŭ mia sperto, post nepreparita parolado oni ofte ne estas kontenta. Oni bedaŭras, ke oni forgesis gravan informon, aŭ donis tro da tempo al malgravaĵoj. Kial oni ne preparas sin antaŭ parolado? La plej ofta kaŭzo estas nescio, kiel fari tion. Sed ekzistas ankaŭ alia, multe pli klariga kaj profunda kaŭzo, nome rezisto. La celo de prelego estas transdoni ideon, manieron rigardi la mondon... manieron, kiu tuŝos la vivon mem de la aŭskultantaro. Ĝi estas mensa bildo, bela kaj potenca (tiel ĝi ŝajnas al vi), kiu prezentiĝas tute klare kaj kolore. Tamen, ĝis vi trovos taŭgan manieron por vortigi ĝin, ĝi restos bildo en via kapo, eĉ se klara kaj kolora. Vortigo postulas mensan penon trovi la taŭgajn vortojn por bildigo de la ideo al aliuloj. Jen ekestas rezistemo. Kial fari al si la penon meti tiun vastan ideon en mallarĝan kadron? Kial produkti ion, kio ne bone prezentus tiun ideon, eĉ misformus ĝin? La ideon vi prezentu al vi ne kiel ion perfektan, netuŝendan, sed kiel krudaĵon. Tuŝi ĝin ne signifas deformi ĝin, sed forĝi ĝin. Metalo restas metalo post fando. Preparo signifas la klopodon antaŭe vortigi vian ideon, t.e. la klopodo forĝi ion utilan el la ideo, kiun vi deziras diskonigi, ion utilan al via aŭskultantaro. Iufoje vi sukcesos produkti kaj transdoni ion malgrandan, nur parteton de la tuto. Ne ĉiam vi povos prepari vin por prelegi, sed ĉiam eblas paroli laŭ certa strukturo (sed tio estas alia temo). Kaj tamen, ne diru: “Mi preferas paroli el mia koro”. Tiu frazo povus esti maniero por pravigi vian nescion aŭ rezistemon kontraŭ bona preparado. Viaj aŭskultantoj donas al vi la plej valoran aferon, kiun ili havas: la propran tempon. Prepari vin signifas montri respekton pri tiu tre grava donaco, kiun ili donas al vi. Kaj via kaj ilia tempo valoras tion, ĉu ne? Leandro Abrahão _____________________ 1 Citaĵo el la libro TED Talks: The Official TED Guide to Public Speaking
  4. Anna

    La Roche/Yon

    Dankon pro la interesa raporto!
  5. Anna

    Elefantino promenas en urbo

    Vi pravas, ke la angla vorto "dozen" signifas 12 kaj ne 10. Tamen kiam oni diras "dozens of bananas", oni ne parolas laŭvorte pri multobloj de 12, sed pri relative granda kvanto, kiu verŝajne estus ie inter 20 kaj 100. "Dekoj" estus la ĝusta vorto por transdoni tiun koncepton en Esperanto. Se oni dirus "dekduoj da bananoj", tio donus la impreson, ke la bananoj venis en faskoj po dek du, do fakte temus pri tre preciza kvanto, dum "dozens of bananas" simple signifas "multaj".
  6. Ĉu vi volas partopreni en la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK)? Tiu kongreso okazos inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto, kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020). La VK utiligos ĉiajn teknikajn rimedojn por rekrei la specialan etoson de niaj kongresoj, kun libera babilejo, renkontiĝaj ĉambroj, disdividiĝo en malgrandajn diskutgrupojn kaj riĉan elekton de prelegoj. La VK havos viglan virtualan programon dum ok tagoj, dum proksimume ses horoj tage, ekde la 12:00 UTC. Ĝi prezentos popularajn programerojn de la tradicia Universala Kongreso. Inter tiuj estos Internacia Kongresa Universitato (IKU), Scienca Kafejo, Tago de Lernado, Akademio de Esperanto, Aŭkcio, kaj “La estraro respondas”. Krome la programo antaŭvidas plurajn artajn kaj kulturajn momentojn. Anstataŭ la kutima Internacia Arta Vespero, okazos “Internacia Arta Aranĝo”. Se vi opinias, ke vi povus kontribui al tio, skribu nun al la Virtuala Kongresa Komitato. Okazos eĉ la tradicia Ekskursa Tago, tiel ke oni povos elekti ekskursojn al pluraj famaj turismaj vidindaĵoj de la mondo, kun lokaj esperantistaj ĉiĉeronoj. Anstataŭ la kongresa bankedo, estos speciala programero pri tutmonda kuir-arto. Pli da informoj troviĝas ĉe uea.org/gk/885. Detala programo aperos baldaŭ. Por aliĝi al la kongreso, vi devos plenskribi la retan aliĝilon. Por individuaj membroj de Universala Esperanto-Asocio kaj la junulara asocio TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo), la aliĝo estos senpaga, se vi faros tion ĝis la 26-a de julio. Post tiu dato, necesos pagi malgrandan kotizon. Se vi ne jam estas membro de UEA por 2020, eblas membriĝi samtempe dum vi plenskribas la aliĝilon por la VK. Se vi faros tion, necesos pagi malgrandan aliĝ-kotizon krom la membro-kotizo. Se vi deziras aliĝi al la Virtuala Kongreso sen membriĝi en UEA, tio eblas. La aliĝkotizo estas 50 eŭroj ĝis la 26-a de julio kaj 75 eŭroj post tiu dato: vk.mondafest.net/nur-vk/. La VK estas granda kaj multekosta projekto, kaj tial UEA estos tre kontenta ricevi subtenajn donacojn por kontribui al ĝia realigo. Ĉiuj donacoj estos tre bonvenaj. Ĉiuj, kiuj donacos pli ol 50 eŭrojn, fariĝos oficialaj Subtenantoj de la Virtuala Kongreso, kaj iliaj nomoj aperos (se ili konsentos pri tio) en la retejo, kie okazos la VK. UEA antaŭdankas ĉiujn subtenantojn. Ne maltrafu la unuan Virtualan Kongreson!
  7. Anna

    Laŭzano

    Laŭzana Esperanto-Societo havas 50 membrojn aktivajn kaj pasivajn, kiuj kunsidas du aŭ trifoje monate. Ilia plej granda plezuro estas realigi filmojn kiuj spekteblas enjutube (esperatolausanne ... enskribu ĝin unuvorte). Nun la membraro verkas kvin libretojn, kiuj ĉiuj komenciĝas per la samaj dek linioj. Ĉiu kun plezuro daŭrigas la rakonton laŭ sia propra imago dum dek kvin ĉapitroj. La rakonto nomiĝas: LA FANTOMOJ DE LA LAGO.
  8. La Inaŭguro de MondaFest’ 2020, la Monda Festivalo de Esperanto, okazis la 20-an de junio je 12:00 UTC. La programo daŭris 2:30 horojn kaj eblis spekti ĝin en reala tempo ĉe UEAviva, la kanalo de Universala Esperanto-Asocio (UEA) en Jutubo. Estis paroladoj de Duncan Charters (Prezidanto de UEA), Margaret Zaleski-Zamenhof (ano de la familio Zamenhof), Humphrey Tonkin, Sara Spanò kaj Rakoen Maertens (kiuj okupiĝas pri agado por Esperanto ĉe Unuiĝintaj Nacioj), Orlando Raola (estrarano de UEA pri Kulturo kaj Kongresoj) kaj Jérémie Sabiyumva (estrarano de UEA pri Afriko). La tuton reĝisoris la vicprezidanto de UEA, Fernando Maia. La inaŭguro ankaŭ enhavis riĉan muzikan programon, kun partopreno de Fransoazo, Kriztoff, jOmO, Manno Montanna kaj Joel Muhire. Por fermi la aranĝon Amira Chun kantis la himnon de Esperanto, “La Espero”, akompanate de la Sankt-Peterburga Simfonia Orkestro, gvidata de Igor Ponomarenko. Tiu ero estis produktita de la esperantisto Jo Haazen kaj de li donacita al UEA en 2019. Eblas spekti ĝin en la jutubkanalo de UEA, UEAviva. La viv-elsendo okazis en tri platformoj: la retejo MondaFest.net, la jutubkanalo UEAviva, kaj la paĝo de UEA en Fejsbuko. La elsendo en Fejsbuko atingis 6000 homojn dum la unuaj 2:30 horoj, el kiuj 2000 aktive reagis al la elsendo (“ŝatis”, komentis, diskonigis aŭ simple spektis). Nur en Fejsbuko dum la vivelsendado: 130 reagis per “ŝato”, “amo” ktp., 200 diskonigis al aliaj, kaj 1700 efektive spektis ĝin. En Jutubo: 600 homoj spektis realtempe. Kelkaj spektis familie hejme aŭ kun lernantoj. En la retejo ne eblis kalkuli precize, tamen ni povas diri, ke pli ol 2300 homoj spektis realtempe. Tio estis tre bona rezulto! La postan tagon ni ricevis belan surprizon. Ni vidis, ke la esperantistoj ankoraŭ aktive sekvas la aferon. En la 24 horoj post la inaŭguro pli ol 1700 jam spektis ĝin en UEAviva. La filmeto de la Somera Inaŭguro fariĝis unu el la plej spektataj filmoj de la lastaj kvin jaroj en tiu kanalo, kaj la nombro de abonantoj kreskis je pli ol 200 homoj. En Facebook la filmo de la inaŭguro jam atingis preskaŭ 11 000 homojn, kun pli ol 3100 spektoj. Kaj la paĝo baldaŭ superos 7600 abonantojn. Por sekvi la aktualan programon kaj novaĵojn de MondaFest’ 2020: https://MondaFest.net https://EventaServo.org https://RevuoEsperanto.Org Tvitero (https://Twitter.com/UEAviva kaj https://Twitter.com/Revuo_Esperanto) Fejsbuko (https://Facebook.com/Universala.Esperanto.Asocio) Jutubo (https://YouTube.com/UEAviva). Abonu ankaŭ la Festivalan Kurieron kaj la Gazetarajn Komunikojn de UEA. Fernando Maia Jr.
  9. Anna

    Instruado sen lernolibro

    Ĉu vi pensas, ke eblas instrui Esperanton sen lernolibroj? Certe eblas! Ni havas komputilojn kaj interreton! Ĉu vi opinias, ke la lernado povus esti nur en Esperanto kaj sen nacia lingvo? Povus esti malfacile! Ĉu la lernantoj povas esti de diversaj nacioj? Kaj estus tre bone, ĉu ne, se la instruisto estus eksterlandano, kiu ne parolas la lingvojn de la kursanoj? Tio pli similas al fantazio ol al la realo… Ĉu plaĉas al vi la ideo, ke gramatikajn regulojn vi devus mem eltrovi pere de ekzemploj? Tio povus esti interesa sperto. Ĉu estus interese, se vi devus respondi al demandoj ĥore, en grupo? Mi ŝatus, ĉar mi ne timus erari. Ĉu vi ŝatus, ke lernado estu gaja, amuza kaj kun multaj ŝercoj? Tio estus agrabla maniero! Do, tia metodo ekzistas jam 100 jarojn! La nomo de la metodo estas Cseh-metodo, ĉar ĝi estis kreita de Andreo Cseh, pastro el Rumanujo! Lia metodo por instrui rekte, sen lernolibroj, aperis pro neceso. Pastro Andreo Cseh en la jaro 1920 havis centojn da kursanoj, kiuj estis de kelkaj nacioj. Li komencis instrui prezentante la objektojn de la klasĉambro. Poste li aldonis novajn vortojn kaj esprimojn. Li ne multe prezentis gramatikon sed donis ekzemplojn, por ke la kursanoj mem serĉu la regulojn. Liaj lernantoj ofte respondis al la demandoj kaj ripetis novajn frazojn ĥore. Kursoj estis tre sukcesaj kaj Cseh ekinstruis ankaŭ en aliaj landoj de Eŭropo. Diverslandaj instruistoj vidis, ke rekta komunikado bone funkcias, kaj ankaŭ ili entuziasme komencis uzi la Cseh-metodon. Centoj da homoj lernis Esperanton per tiu metodo. La celo de la metodo estas doni al komencantoj belan senton de interesa kaj gaja lernado, entuziasmon kaj memfidon. Bona etoso kaj ĥora ripetado montras, ke lerni Esperanton estas interesa kaj valora maniero uzi sian tempon. Por instruisto tiu metodo estas postula, ĉar necesas esti kuraĝa, kapabla improvizi kaj veki la entuziasmon de kursanoj, ankaŭ kunhavi multajn ludilojn, kaj diversajn lernilojn. Feliĉe nun ofte sufiĉas instrui per bildoprezento anstataŭ kunporti verajn objektojn. La 24-an de majo 1930, en Hago (Nederlando) estis fondita la Internacia Cseh-Instituto de Esperanto. Dum jardekoj tiu instituto (kiu en 1952 ŝanĝis sian nomon al Internacia Esperanto-Instituto) zorgis pri la edukado de Cseh-instruistoj, helpo pri instrumetodoj, organizado de kursoj kaj seminarioj. Ĝi ankaŭ eldonis librojn kaj produktis la Esperantan tradukon de la filmo Mazi en Gondolando. Nun la instituto daŭre funkcias kaj okupiĝas pri kursoj, organizas kunvenojn pri Esperanto-kulturo kaj helpas la evoluigon de komputilaj programoj por la esploro kaj uzo de Esperanto. Gražina Opulskienė
  10. Andreo Cseh naskiĝis la 12-an de septembro de 1895 en Luduş (Transilvanio), tiam parto de la Aŭstra-Hungara Imperio. Li loĝis en plurlingva urbeto, kie oni parolis la germanan, la hungaran kaj la rumanan lingvojn. Tial li baldaŭ komprenis la neceson de komuna lingvo. En 1911, kiel mezlernejano, li eklernis Esperanton memstare helpe de lernolibro, kaj ekkorespondis kun multaj esperantistoj. En 1919 li fariĝis katolika pastro kaj eklaboris en preĝejo en la urbo Sibiu. Ekde 1920 Andreo komencis gvidi senpagajn Esperanto-kursojn por amikoj kaj kolegoj, poste ankaŭ por laboristoj. Inter liaj lernantoj estis parolantoj de la germana, hungara kaj rumana lingvoj, sed ofte okazis, ke ne ĉiuj parolis la saman lingvon. Tial Andreo alkutimiĝis uzi nur Esperanton dum siaj lecionoj, kaj ne uzi aliajn lingvojn. Tiun saman jaron, loka organizaĵo petis Andreon gvidi kurson por ĝiaj laboristoj. Pro la postsekvoj de la Unua Mondmilito, la poŝto ankoraŭ malbone funkciis. La lernolibroj ne alvenis ĝustatempe, sed li kuraĝis instrui sen ili kaj improvizis propran metodon bazitan sur konversacio. Tiu nova metodo havis neatenditan sukceson, do li perfektigis ĝin kaj baldaŭ fariĝis fama instruisto inter la esperantistoj, kiuj ofte invitis lin instrui eksterlande. En 1924 lia episkopo rajtigis lin okupi sian tempon nur per instruado. Li eklaboris kiel sekretario de la Internacia Centra Komitato de la Esperanto-Movado, helpante en la organizado de la Universalaj Kongresoj. Li gvidis kursojn en Estonio, Francio, Germanio, Latvio, Nederlando, Norvegio, Pollando kaj Svislando. Aparte longa kaj sukcesa estis lia restado en Svedio, kien li iris pro invito de la urbestraro de Stokholmo por gvidi kursojn en la Nacia Parlamento. Lia kreskanta famo igis lin okazigi la unuan internacian kurson por instruistoj, kiu okazis dum la 21-a Universala Kongreso en Budapeŝto en 1929. Tra la jaroj li trejnis plurajn centojn da instruistoj en la uzado de lia metodo, interalie Lidja Zamenhof kaj Julio Baghy. En 1930 li ekloĝis en Nederlando kaj kune kun gesinjoroj Isbrucker li fondis la Internacian Esperanto-Instituton en la urbo Arnhem. En 1932 li kreis gazeton por komencantoj La Praktiko, kiu aperis ĝis 1970. En siaj kursoj li kunvenigis homojn el diversaj religioj. Tial la episkopo de Harlemo admonis lin plurfoje, kaj finfine li malpermesis al Andreo servi kiel pastro. Okaze de la 25-a datreveno de la morto de Zamenhof, en 1942, Esperantistoj kunvenis kaŝe pro la tiama milito kaj la germana okupado. Andreo Cseh kaj Julia Isbrucker fondis la Universalan Ligon, kiu celis “konstrui novan mondon, en kiu la diversaj homoj kaj nacioj kune vivos kaj por siaj komunaj interesoj kunlaboros.” Ene de la Universala Ligo, Andreo Cseh komencis eldoni Esperantan mon-unuon nomatan Stelo. Ĝi estis uzata por fiksadi la prezojn de Esperantaj servoj. Komence de 1978 Andreo rericevis la rajton al pastra servado, kiam li loĝis en maljunulejo. Unu jaron poste li mortis en Hago. Atilio Orellana Rojas
  11. "... ŝi verkis siajn sentojn kaj impresojn en la libron." Mi pensis unue, ke la akuzativo estas erare aldonita, kaj volis korekti ĝin. Tiam mi pensis, ke eble vi intence uzis akuzativon por diri, ke ŝi skribis en la libron (kun akuzativo de direkto). Ĉu tio estis via intenco, aŭ ĉu temas pri mistajpo?
  12. La Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) invitas vin partopreni en nekutima virtuala aranĝo – en Gastronomia Rondo! Tiu evento okazos unuafoje en la historio de ILEI anstataŭ la jam konata kaj ŝatata Frandvespero, kiu normale malfermas ĝian kongreson. Ni invitas vin “gustumi” virtuale tradiciajn manĝaĵojn de diversaj popoloj kaj nacioj. Amantoj de kuir-arto povas prezenti siajn talentojn en iu ajn maniero: per prelego, filmeto, reta kurso, metiejo, gastronomia kvizo, manĝ-ludo kaj tiel plu. Ideoj por via prezento: kuirado de iu ajn manĝaĵo, popolaj kuirartoj, manĝo-tradicioj, surprizoj, interesaĵoj, amuzaĵoj, kaj tiel plu. Ekzemple filmu lokan tradician manĝon ĉe vi kun familianoj aŭ geamikoj kaj sendu ĝin al ILEI. Maksimuma daŭro: 3 – 5 minutoj. En la komenco, nepre diru viajn nomon, urbon kaj landon. Montru kaj nomu la manĝaĵon en via lingvo kaj en Esperanto, la manĝomanieron, komentu la manĝaĵojn, klarigu ilian originon, kuir-manieron, en kiu okazo oni manĝas ilin, kaj simile. Dum la kongreso okazos programero, kiam ILEI montros tiujn filmetojn unu post alia. Se vi deziras partopreni, bonvolu skribi al la sekretario de ILEI ĝis la 20-a de junio. Viaj kontribuoj devos atingi la Ligon antaŭ la fino de junio.
  13. La plena historio de Esperanto en Sovetunio kaj la tragedia historio de Drezen mem aperas en La danĝera lingvo. Ĝi estas ekstreme interesa kaj leginda libro - tamen necesas alta nivelo de Esperanto por legi ĝin!
  14. Inter la du mondmilitoj, en neniu lando Esperanto havis tiel grandan movadon kiel en Sovetunio. La gvidanto de la sovetia movado dum preskaŭ du jardekoj estis homo, kiun la hungara poeto Kálmán Kalocsay iom moke, tamen samtempe kun respekto, nomis ruĝa-verda car‘ (caro). Ernest Drezen naskiĝis en 1899 en bonstata familio en Latvio (kiu tiam apartenis al la Cara Imperio) kaj studis en la Teknika Instituto de Peterburgo. Tie, frue en 1915, li fondis Esperanto-grupon kaj komencis kolekti librojn pri lingvo-projektoj. Tiuj libroj formis la bazon por grandega biblioteko kaj dumviva scienca okupiĝo. La soldatiĝo en 1916 kondukis lin al servado en la Ruĝa Armeo. Ekde 1921 li laboris en Moskvo. Li okupiĝis pri labor-organizado kaj komunikado – fakoj, kiuj tre gravis por la moderniĝema sovetia ŝtato, en kiu Drezen esperis profesie progresi. Gajnis ankaŭ la Esperanto-movado, kiu en la dudekaj kaj tridekaj jaroj bone evoluis kaj ĝuis iom da oficiala subteno. Kiel ĝenerala sekretario de la nove fondita Sovetrespublikara Esperantista Unio (SEU), li ekde 1921 devis batali samtempe kontraŭ anarkiistoj kaj “neŭtraluloj”. Li partoprenis en pluraj kongresoj de Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT), ankaŭ en la Universala Kongreso en Danzig (1927). Kongresanoj mire rimarkis, ke la sovetia alt-rangulo vojaĝas, elegante vestita, en unua-klasa vagono. Ernest Drezen ĉe la kongreso de SAT en Gotenburgo, 1928 En 1931 aperis la Esperanta eldono de lia ĉefverko Historio de la Mondolingvo. Lia biografio de Zamenhof (1929) montras, ke Drezen estis profunde ligita al Esperanto, sed ankaŭ sentis bezonon ĉiam denove emfazi sian lojalecon al la reganta sistemo. Ekde 1932 ĉiam pli da kontraŭdiroj ĝenis la agadon de SEU. La ideo de monda revolucio helpis la disvastigon de Esperanto, sed ekde la fino de la dudekaj jaroj SEU koliziis kun novaj politikaj prioritatoj. Drezen daŭre luktis por savi sian organizaĵon. Ke la fortostreĉoj multe afliktis lin, li malkaŝis unufoje: en 1929, dum kongreso de SAT en Leipzig, li emocie deklaris, ke li ĉiam estas “pli malbona komunisto ol bona esperantisto” kaj tial deziras daŭrigi la kunlaboron kun SAT. Tamen post sepjara kunlaboro SEU devis rompi la rilatojn kun SAT. En 1932 Drezen neatendite deklaris, ke pro la postuloj de socialisma konstruado ne eblas trorapidigi la kreskon de la Esperanto-movado. Poste, same subite, li parolis (en 1936) pri ŝanco, ke SEU povos aliĝi al la neŭtrala Universala Esperanto-Asocio (UEA). Samtempe li ĉesis uzi energion por teoriaj prezentoj de la lingva estonteco en tutmonda komunisma socio. Li deklaris, ke Esperanto, elprovata en la multlingva Sovetunio, povas kontribui al egal-rajta florado de ĉiuj lingvoj. Ankaŭ tio tamen ne kreis inter la ŝtataj gvidantoj pli da simpatio por Esperanto. Drezen tiam transiris de la ĉiama politika zigzagado al temo, kiu lin kiel scienciston delonge interesis: la laboro pri internacia scienc-teknika vortaro bazita sur Esperanto. Meze de tiuj esperoj komenciĝis la malliberigado de malnovaj revoluciuloj, altrangaj militistoj, famaj verkistoj kaj de tute nekonataj homoj, inter ili esperantistoj. Plene konfuzita, Drezen en aŭgusto 1936 demetis sian oficon en SEU. La 17an de aprilo 1937 li estis arestita pro “spionado” kaj “terorismo”. Fine de majo 1937 ankaŭ lia edzino, Elena Sazonova, estis malliberigita. La polico jam en 1932 klopodis gajni ŝin por kunlaboro. Tion ŝi malkaŝis al la edzo. En sesmonata esplor-demandado ŝi kuraĝe defendis lin. Post aranĝita proceso Drezen estis mortpafita la 27an de oktobro 1937, Elena kelkajn tagojn poste. Iliaj korpaj restaĵoj estas enterigitaj en du malsamaj lokoj en Moskvo. En majo 1957 la post-Stalina registaro deklaris Drezen senkulpa, simila deklaro pri Elena venis nur en januaro 1990. Ulrich Lins
  15. Vi pravas, ke la afero ne estas tre klare prezentita. Laŭ mia kompreno, temas pri du malsamaj emblemoj. Bondezirojn por via propono!
  16. Ĉu vi estas lerta artisto? Vi estas invitata partopreni en konkurso por krei du emblemojn por UEA. Jen la klarigo: Universala Esperanto-Asocio (UEA) ĵus anoncis, ke okazos Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020) kaj en ĝia kadro Virtuala Kongreso (VK). MondaFest’ 2020 okazos inter la 20-a de junio kaj la 20-a de septembro 2020, dum la VK okazos inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto 2020. Tiucele UEA anoncas konkurson por krei emblemojn. Se vi estas artema aŭ entuziasma pri la eventoj, sendu proponojn de emblemoj ĝis plej malfrue la 14-a de junio al la Ĝenerala Sekretario de UEA Aleks Kadar. Kio estas emblemo? Ĉiu Universala Kongreso de Esperanto havas sian emblemon, kiu kutime montras konatan vidindaĵon de la urbo, kie la kongreso okazas, ofte kun aldono de verda stelo aŭ alia simbolo, kiu reprezentas Esperanton. Jen ekzemple la emblemo de la kongreso en Montrealo (kiu nun okazos en 2022 anstataŭ 2020). La emblemo estas uzata por vide prezenti la kongreson, ekzemple en artikoloj, afiŝoj, anoncoj kaj simile. Sed kiaj emblemoj povus reprezenti mondan festivalon kaj virtualan kongreson? Vi estas invitata krei ilin! La Estraro de UEA prijuĝos la proponojn kaj anoncos la gajninto(j)n de la konkurso la 20-an de junio dum la inaŭguro de MondaFest’ 2020. Premio estos senpaga aliĝo al Universala Kongreso en 2021 aŭ 2022 kaj unu-jaran membrecon en UEA, se la gajninto(j) ne estas membro(j). La Estraro rajtas aljuĝi pliajn premiojn al aliaj aparte bonaj proponoj. La programoj de MondaFest’ 2020 kaj de la VK estos diskonigitaj en venontaj komunikoj. La programo estos legebla en Eventa Servo, kaj oni konstante ĝisdatigos ĝin. Se vi havas ideojn aŭ proponojn pri eventoj, kiuj povus okazi, aŭ se vi deziras, ke via evento okazu kadre de la festivalo aŭ de la kongreso, bonvolu kontakti la organizantojn laŭ la informoj ĉe Eventa Servo.
  17. Anna

    Ĉu ujo aŭ io?

    Mi konsentas kun vi, Rubujeto (kial vi elektis tiel strangan nomon?!). Ankaŭ mi preferas pli facile kompreneblajn formojn, kun -sciencisto anstataŭ -(o)logo. Sed aliaj homoj havas alian opinion.
  18. Tion foje demandis al siaj lernantoj Marshall B. Rosenberg. Kion li instruis al ili? Sistemon, kiun li kreis kaj nomis SenPerforta Komunikado (SPK, angle: NonViolent Communication®). Tiu rekomendaro helpas nin eliri el la pensmaniero: “Tio estas justa / maljusta”, “Tiu pravas / malpravas”, “Homoj ne rajtas…”, “Ni devas…”, “Li kulpas…”, “Vi meritas…”. Eĉ kiam ni ne vortumas ilin, tiaj pensoj loĝas en ni pro nia edukado kaj pro efiko de la socio en kiu ni kreskas kaj evoluas. Ili respegulas la manieron per kiu ni rigardas la realon, la aliulojn kaj nin mem, tio estas tra okulvitroj kiuj enlasas nur du kolorojn: bonan kaj malbonan. Tio malrapidigas nian kunagemon por konstrui pacon ĉar: • Ĉiuj ni havas malsamajn ideojn pri bono kaj malbono, do ni rigardas nin disaj kaj preteratentas tion, kio interligas nin. • Eĉ unu homo ofte ne konsentas kun si mem pri tio, kio estas bona kaj malbona, aŭ ŝanĝas sian ideon laŭ la tempo. Tio kreas enajn konfliktojn, bedaŭrojn, kulposentojn… kaj ni eluzas nian energion por kontraŭpezi ilin. • Ni estigas sociojn, en kiuj ĉiu unuopulo valoras pli aŭ malpli ol aliulo kaj devas sekvi la volon de la plialtranguloj. Tiel ni lasas flanke la ideon pri socio en kiu ĉiu povas kontribui laŭ siaj plenaj emo, kapablo, kaj personaj valoroj. • Ni sekvas eksteran regularon, ĉu de aliuloj (registaro, religio, ĝentileco, kulturo…), ĉu de memelpensita kondutaro. Dume ni preteratentas ĉies realajn bezonojn en la nuna momento. La propono de SPK estas eliro el tio. Tial ĝi nomiĝas SenPerforta. Temas pri milda kaj tamen longa laboro pri si mem por mallerni tion, kion ni lernis ekde nia plej juna aĝo, flegi la vundojn, kiujn lasis al ni tiu sistemo, evolui kaj kunpaŝi al granda socia ŝanĝo. Kiam ŝajnas al mi, ke iu parolas aŭ agas malprave / nenormale / nejuste mi estas gvidata de mensa rakonto (ĉar praveco, normaleco kaj justeco estas mensaj konceptoj). Mi estas malkonektita de la simpla realo, ke tiu homo parolas aŭ agas laŭ maniero, kiu ne plenumas miajn bezonojn, ekzemple je amo aŭ sekureco. Por tion fari, komence mi povas aŭskulti malpli mian menson kaj pli mian korpon. Mi povas respondi la demandon: kion mi sentas nun? Tiu demando ĉiam gvidas min al mia nuna realo kaj helpas min akcepti la tutan respondecon pri mia (mal)konsentemo. Ju pli da respondeco, des pli da povo kaj libereco! Guillaume Armide
  19. Anna

    Honesta homo

    Kiam mi rigardis la filmon, mi efektive pensis, ke ĝia enhavo estas tre naiva. Sed poste mi tamen pensis, ke se aperus pli da tiaj filmoj, la mondo estus pli bona loko. Nuntempe estas emo al cinikeco, sed tio havas la sekvon, ke oni emas moki la homojn, kiuj faras bonajn agojn, anstataŭ admiri ilin. Estus preferinde formi la kutimojn, kaj precipe eduki infanojn, per tiaj "naivaj" filmoj.
  20. Anna

    Honesta homo

    El kiu lando venas tiu filmeto? Aperas en ĝi interesa skribo, sed mi ne certas, en kiu lingvo. Ĉu la taja?
  21. Eŭgeno Lanti estis unu el la fondintoj de Sen-nacieca Asocio Tutmonda (SAT), la asocio de esperantistaj laboristoj. Kun aliaj homoj li disvolvis la sen-naciismon, kiu celis la forigon de la nacio kiel formo de socia organizado. La vera nomo de Lanti estis Eugène Adam, kaj li naskiĝis en malgranda nord-franca vilaĝo en 1879. En juna aĝo li ekloĝis en Parizo, kie li estis manlaboristo. Li fariĝis anarkiisto. Dum la Unua Mondmilito li devis militservi kaj tiam kreskis lia malŝato al naciismo kaj milito. Li lernis Esperanton, kaj ekhavis kontaktojn ankaŭ kun la komunisma movado. Post la milito li aliĝis al la esperantista laborista movado. En 1919 li iĝis redaktoro de la gazeto de la franca asocio, Le Travailleur Esperantiste (La esperantista laboristo), kie li montris sian literaturan kapablon kaj sian laborkapablon. Liaj literaturaj verkoj estis ekzemploj de klareco kaj simpleco. Ĉe la Universala Kongreso de 1921 en Prago estis kreita la tutmonda asocio por esperantistaj laboristoj. Oni decidis, ke ĝi ne havu naciajn subdividojn. Tial ĝia nomo estas Sennacieca Asocio Tutmonda. La asocio, kiun gvidis Lanti, rapide kreskis. Ĝi estis plurisma kaj celis malhelpi dogmismon. Tamen okazis bataloj inter diversaj politikaj ideoj, anarkiismaj, komunismaj, socialdemokrataj kaj aliaj. Estis ankaŭ malsameco de opinioj inter la internaciismo, kiu kredis je la graveco de la nacioj, kaj la pli radikala sennaciismo, subtenata de Lanti, kiu volis forigi ĉiun dividon pro la nacio aŭ la ŝtato. La sennaciismo neniam estis fermita ideo. Ĝi estas speco de profunda kosmopolitismo. Esperanto estis parto de ĝi. Esperanton Lanti uzis ankaŭ hejme. Lia kunulino dum la 1930-aj jaroj estis la verkistino Ellen Kate Limouzin, onklino de la konata verkisto George Orwell, kiu dum iom da tempo loĝis en ilia hejmo. Lanti estis unu el la fondintoj de la Franca Komunisma Partio, sed fine de la 1920-aj jaroj li eliris el ĝi, parte pro opini-diferencoj pri Sovetunio. En 1933 li forlasis siajn respondecojn en SAT, kaj en 1936 li komencis vojaĝon tra la mondo, utiligante Esperanton por kontaktoj kun homoj. Li pasis tra Hispanio kaj Portugalio, kaj loĝis longan tempon en Japanio. Li pasis tra Aŭstralio, Nov-Zelando kaj sudamerikaj landoj, kaj en 1940 alvenis al Meksiko. Sed li malesperis pro la politika situacio kaj iĝis nekuraceble malsana. Li mortigis sin en 1947. SAT, tamen, plu disvolvas sian laboron, kaj plu havas ĝis hodiaŭ ecojn, kiujn Lanti donis al ĝi. Gary Mickle
  22. Ankaŭ mi ne povas vidi ĝin. Antaŭe ĝi estis en ordo, laŭ mia memoro. Ĉu vi povus realŝuti ĝin?
  23. La 26an de aprilo 2020 okazis la 52a Malferma Tago de la Centra Oficejo (CO) de Universala Esperanto-Asocio – sed ne en la CO en Roterdamo! Ĉi-jare pro la tut-monda epidemio, la Malferma Tago okazis virtuale en Jutubo. La unua parto de la programo komenciĝis per komuna spektado de filmoj Vizito al la Centra Oficejo kaj Konciza bild-historio de la CO. Post tio okazis sep interesaj prelegoj pri tre diversaj temoj. Kelkaj rilatis al lingvaj aferoj, literaturo kaj tradukado, dum aliaj temis pri nutrado kaj teo. Inter la prelegantoj estis Mireille Grosjean, la prezidanto de la grava asocio ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj), kaj Jérémie Sabiyumva, estrarano de UEA. En la dua parto de la Malferma Tago estis kvin prelegoj de famaj esperantistoj en la virtuala kunvenejo de Zoom. Preskaŭ ĉiuj ĉi prelegoj temis pri la movado kaj pri UEA, pri revuo Esperanto kaj pri TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo). La fina kunparolado estis gvidata de la prezidanto de UEA, Duncan Charters, kiu okazigis ĝin per diskutado kun la ĉeestantoj. Li invitis ilin esprimi siajn opiniojn kaj ideojn por eltrovi la plej efikajn formojn de agado en la Esperanto-movado. La bela fina parto de la Malferma Tago estis viva koncerto de Kjara, tre populara itala muzikistino kaj kantistino. Eblas spekti ŝian koncerton ankoraŭ nun. La nombro de partoprenantoj en la unua virtuala Malferma Tago estis multe pli alta ol en antaŭaj okazoj, kiam por partopreni necesis vojaĝi al Roterdamo. Kelkaj partoprenantoj notis, ke la virtualaj kunvenoj verŝajne estas pli egalecaj kaj sen-diskriminaciaj. Ili ankaŭ kostas malpli, ĉar eblas organizi kaj partopreni la kunvenojn preskaŭ senpage. Necesas pagi nur por la interreta konekto. Aliaj avantaĝoj de la virtualaj okazaĵoj estas ke: • Necesas malpli da tempo por ĝui la kunvenon, ĉu kiel prezentanto, ĉu kiel spektanto; • Oni povas spekti la programerojn komforte en sia hejmo, ankaŭ manĝante aŭ kuŝante, eĉ se oni estas malsana aŭ pro diversaj kialoj ne povas vojaĝi; • Oni ne kontribuas al malpurigo de la vivmedio, ĉar ne necesas veturi al la kunvenejo, nek (mal)varmigi la ejon. Preskaŭ la tuta programo de la kutima Malferma Tago povas okazi virtuale. Mankas nur la komuna trinkado de kafo aŭ teo, kiun vizitantoj normale ĝuas ĉe la Centra Oficejo. Ahmadreza Mamdoohi
  24. Ĉar oni nuntempe ne rajtas brakumi, premi la manojn, kaj viziti fizike la aliajn, Irana Esperanto-Asocio decidis okazigi la 7-an Iranan Esperanto-Kongreson virtuale, anstataǔ prokrasti. De la 16-a ĝis 19-a de aprilo 2020 kunvenis pli ol 100 esperantistoj, ne nur el Irano sed el ĉiuj partoj de la mondo per programo Zoom. Famaj esperantistoj kiel Renato Corsetti, Humphrey Tonkin, Duncan Charters kaj aliaj prelegis aǔ salutis la kongresanojn. Inter la programeroj estis muzikoj de Kajto, Fransoazo, kaj Anjo Amiko. Ankaŭ irananoj ludis muzikon: Soroush Ghahramanloo, Milad Zeidabadi, kaj Homayoun Oliaei. Seminario pri Aktivula Maturigo estis parto de la kongreso, danke al Stefan MacGill. Interesa parto estis komuna praktikado de Jogo, danke al tajvana esperantisto Yvon. Post la seriozaj programeroj okazis libera babilado, legado de poemoj, kaj similaj aferoj. Ni en Irana Esperanto-Asocio ĝojas ĉar ni povis kunigi esperantistojn el la tuta mondo en interreto kaj doni ĝojon kaj kuraĝon al ili. La bona eco de Zoom estas ke la gvidanto povas silentigi ĉiujn krom la preleganto. Krom mi, tri aliaj samideanoj laǔ bezono gvidis kaj organizis dum la kongreso: Ahmad Reza Mamdoohi, Hamzeh Shafiee, kaj Soroush Mohammadzadeh. Keyhan Sayadpour
  25. Anna

    Hanojo

    Ni vjetnamaj esperantistoj ĉefe celas helpi volontulajn agadojn en nia lando. En la foto, ni donas rizon kaj manĝaĵojn al malriĉuloj kaj al homoj, kiuj perdis laboron pro la viruso. La foto montras nian agadon en Hanojo, sed tiaj volontulaj agadoj okazas en ĉiuj urboj de Vjetnamio. En mia lando ni diras, ke: Tiu, kiu havas malpli da problemoj helpu homojn, kiuj alfrontas pli multajn problemojn. En Vjetnamio, ni nuntempe uzas Zoom por Esperantaj renkontiĝoj kaj kontaktoj. Jen fotoj de niaj Esperanto-lecionoj per Zoom. Nguyễn Thị Phương Mai
×
×
  • Aldoni novan...

Gravaj informoj

Por bone funkcii, uea.facila uzas kuketojn. Legu nian Privatecan politikon por ekscii kiel ni uzas viajn informojn kaj la Uzkondiĉojn por esti uzanto de la retejo.