Salti al enhavo

Ĉiu aktivado

Tiu fluo aŭtomate ĝisdatiĝas

  1. Hieraŭ
  2. Anna

    Eŭro aĝas 25 jarojn

    Kara Satomi, Tio estas tre bona demando. Fakte, kiam mi redaktis la artikolon, mi ne estis certa, ĉu revortumi tiun esprimon. Tamen mi decidis, ke ĝi estas sufiĉe komprenebla, do mi ne ŝanĝis ĝin. Via demando montras al mi, ke ĝi ne estas tiel facile komprenebla, kiel mi supozis. Tiu esprimo ekzistas en eŭropaj lingvoj. Ĝi signifas, ke oni eniras en nekonatan situacion, ne sciante, kio rezultos el tiu ago. Tio estas kvazaŭ oni farus grandan salton, ne sciante kie oni surteriĝos. (En la angla, oni ankaŭ parolas pri "salto en la mallumo".) Ĉu per tiu klarigo, vi komprenas pli bone? Kore, Anna
  3. Satomi

    Eŭro aĝas 25 jarojn

    Kara Anna, Mi ĉiam legas kaj aŭskultas "uea.facila" por progresigi mian Esperanton. Leginte ĉi tiun artikolon mi eksciis ke EU havas gravan rolon kaj travivis multajn krizojn. Koran dankon. Bonvolu permesi al mi peti konsilon pri unu frazo. Mi ne bone komprenis la frazon de 6a linio ĝis 8a linio, "Ekzistis bonaj ekonomiaj kaj politikaj kialoj por enkonduki komunan monon, sed estas certe, ke ekzistis ankaŭ grandaj danĝeroj ligitaj al tia salto en la nekonaton." Kion signifas la frazo "al tia salto en la nekonaton"? Amike, Satomi
  4. Pasinta semajno
  5. La nuna mondo malboniĝas! Ĝi fariĝas kiel la mondo en la tempo de Zamenhof, kiam regis malamo inter la homoj. Tiu granda malamo daŭre kaŭzas malpacon. Mi foje demandas min, kial la homoj ne sukcesas respekti aliajn kaj konstrui pacon. De mia infaneco ĝis nun, mi spertas malpacon; en la oriento de Kongo-Kinŝaso la paco estas for de la imago. La malpaco en ĉi tiu parto de la mondo komenciĝis en 1996 per la alveno de Alianco de Fortoj Demokratiaj por la Liberigo de Kongo (AFDL). Tio estis ribela movado gvidata de Laurent Kabila, kiu celis faligi la tiaman prezidanton Mobutu. Niaj gepatroj rakontas al ni, ke antaŭe oni povis iri ien ajn, kiam ajn, sen timo. La homoj loĝis plejparte en vilaĝoj, kaj nenion timis krom la sovaĝaj bestoj (leonoj, leopardoj... ). Nuntempe bestoj pli valoras ol homoj. Se iu mortigas sovaĝan beston proksime de nacia parko, tiu homo riskas severan punon. Tamen ĉiutage homoj estas mortigitaj, kaj neniu enketas pri tio. Okazas hommortigoj, forraboj, perfortoj kaj aliaj teruraĵoj. Laŭ Monda San-Organizaĵo, estas danĝeraj niveloj de malsato, malriĉeco, subnutrado, kaj malsano en Kongo DR (Demokratia Respubliko), precipe en la orienta parto de la lando. Pro batalado inter armitaj grupoj kaj la nacia armeo, milionoj da homoj devis fuĝi de sia hejmo. La movado AFDL plurfoje ŝanĝis sian nomon. Nun ĝi nomiĝas M23. La registaro de Kongo DR interkonsentis kun Orient-Afrika Komunumo (EAC), ke necesas senarmigi la danĝerajn fortojn, precipe M23, tamen senrezulte. Ankaŭ Komunumo por Evoluado en Suda Afriko (SADC) faris similan proponon fine de novembro. Unuiĝintaj Nacioj (UN) havas observantojn en Kongo de pli ol 20 jaroj, sed ili nenion faras, nur observas! Malfeliĉe en la nuna mondo, la suferoj de unu flanko donas profiton al aliaj. Tial militoj tra la mondo akras kaj ne baldaŭ finiĝos, malgraŭ la ekzisto de UN kaj Eŭropa Unio. Joe Mo
  6. Anna

    Yangzhou

    En la bela urbo Yangzhou, Longarko (ZHANG Changsheng) organizis en la 26-a de majo interesan eventon pri Esperanto kaj la historia Granda Kanalo de Ĉinio. La Granda Kanalo estas la plej longa artefarita kanalo en la mondo, de Pekino al Hangzhou. Prelegis interalie Yu Jianchao kaj Sun Mingxiao. Ardo (HU Guopeng) prelegis pri William Auld kaj Marjorie Boulton, kaj la Esperanto-Muzeo de Zaozhuang prezentis sian riĉan filatelan kolekton. Arko (GONG Xiaofeng) salutis nome de UEA, kaj mi nome de ILEI (Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj). Alessandra Madella
  7. Anna

    Ĉapelo

    Nekredebla laboro! Kaj efektive la rezulto estas perfekta.
  8. Derek

    Ĉapelo

    Ĉiu el la voĉlegantoj legis la tutan rakonton, en sia propra loĝloko, kaj registris ĝin per sia propra registrilo (kutime, telefono). Ĉiu sendis al mi sian sondosieron per la Interreto. Mi elprenis frazojn el ĉiu sondosiero, kaj kombinis ilin en novan sondosieron, laŭ la ordo de la rakonto. Poste, mi egaligis/harmoniigis la laŭtecon de ĉiu frazo, kaj mildigis/egaligis la diversajn fonajn bruojn, tiel ke oni ne rimarkas ke la registrado okazis en diversaj lokoj, tempoj, kaj per diversaj aparatoj. Mi tre dankas al la voĉlegantoj pro siaj kontribuaĵoj, kiuj ebligis ĉion ĉi. Mi dankas vin por la demando, MargoDC.
  9. MargoDC

    Ĉapelo

    Kiamaniere la voĉlegantoj kunlaboris por krei tiel perfektan voĉlegadon de la rakonto?
  10. Anna

    Ĉapelo

    - Saluton, Henriko. Ĉu vi ŝatas mian ĉapelon? - Ho, ne, tute ne. - Kial ne? - Ĝi estas multe tro granda. - Dankon pro via opinio. - Saluton, Mario. Ĉu plaĉas al vi mia ĉapelo? - Ne, ne. Tute ne. - Kial ne? - Ĝi estas multe tro malgranda. - Dankon pro via opinio. - Saluton, Izabelo. Ĉu mia ĉapelo estas bela? - Ne, laŭ mi. - Kial ne? - Ĝi estas tro forte blua. - Dankon pro via opinio. - Saluton, Ismaelo. Kion vi pensas pri mia ĉapelo? - Ĝi ne taŭgas por vi. - Kial ne? - Ĝi ne estas sufiĉe blua. - Dankon pro la informo. - Saluton, kara edzo. Ĉu vi ne amas mian ĉapelon? - Jes, kara, mi amas vian ĉapelon. Absolute! - Ĉu vere? Kial? - Pro la kapo, sur kiu ĝi sidas. Lee Miller
  11. Pli frue
  12. Pierre

    Brulis fama katedralo

    Plej ofte mi aŭdis "fajro-brigadistoj" Sed, tiu komponita vorto "fajro-estingisto" plej taŭgas kaj respektas la Fundamenton. Prononci "dorm-ĉambro" kun 3 sinsekvaj konsonantoj estas malfacile al kelkaj; tial ili prononcas "dormo-ĉambro" Esperanto donas tiel ian liberecon, kion oni ne trovas en naciaj lingvoj, ekz. la franca! La uzo de komponitaj vortoj estas VERE utilega por precize skribi kion oni pensas. Tial esperanto estas riĉa je esprim-eblecoj. Pierre PS: kelkaj interesaj artikoloj pri la incendioj de katedraloj (ne nur Nia Damo de Parizo) kaj ties konsekvencoj aperis en la revuo KONSTRUADO jaro 2020. Vidu la retejon http://take.esperanto.free.fr/ 10 Chu rekonstrui per betona charpento.pdf
  13. mmesias

    Eŭro aĝas 25 jarojn

    Bela artikolo, Laurent! Mi tre ŝatas la ligilon kiun vi faras inter la ekzisto de mona politiko kaj la manko de komuna buĝeta politiko. Mi tute konsentas kun vi.
  14. La suba artikolo estis unue verkita por Ĉina Komunikila Grupo. Ĝi estas mallongigita kaj simpligita por uea.facila. La fama Silka Vojo estis la historia vojo, laŭ kiu komercistoj portis silkon kaj aliajn varojn de Ĉinio al landoj proksimaj kaj malproksimaj, eĉ ĝis Eŭropo. Ĉinio en la lastaj dek jaroj klopodas starigi ekonomiajn kaj kulturajn rilatojn kun aliaj landoj laǔ la Silka Vojo. Temas ne nur pri varoj, sed ankaŭ pri kunlaboroj kaj kulturaj interŝanĝoj, ekzemple pri enhavo de televidaj programoj aŭ pri trejnado de ĵurnalistoj. Dum mia restado en Ĉinio mi spertis du tiajn agadojn. Kunlaboris homoj de diversaj landoj pri sukcesaj kulturaj interŝanĝoj. La unua estas la agado de la Internacia Orkestro de Kunming en la sud-okcidenta land-lima provinco Yunnan. La dua estas la traduko al Esperanto de ilustrita libro pri la Silka Vojo. La tradukon faris la studentoj kaj instruistoj de la universitato en Zaozhuang, en la pli norda provinco Shandong. La orkestro “Internacia Filharmonio de Kunming” estis fondita en 2017 laǔ ideo de la ukraina flutisto Oleg Sheremeta kaj de la rusa pianisto Pavel Raykerus. Ĝi estis realigita pro la forta subteno de Duan Yongxing, esperantisto de multaj jaroj. En Yunnan vivas diversaj etnoj, kaj Duan mem estas membro de la popolo Hani. Li ankaŭ estas prezidanto de la Art-kolegio de Kunming, kie multaj studentoj estas membroj de naciaj malplimultoj. La avo de Oleg studis Esperanton kaj li mem eklernis ĝin, kiam la kolegio organizis kursojn. La orkestro en siaj unuaj jaroj sukcese varbis muzikistojn de 15 landoj laǔ la Silka Vojo, kaj organizis koncertojn pri la muzikoj de Armenio kaj Azerbajĝano, kaj pri itala opero kun italaj kantistoj. Dum la pandemio la orkestro iĝis pli malgranda, tamen ĝi ankoraǔ aktivas. Ĝi portas mesaĝon de paco kaj invitas la publikon en Yunnan al ĝuado de diversaj muzikaj tradicioj. La orkestro laboras por la kunfandiĝo de ĉinaj, okcidentaj, kaj Mez-Aziaj muzikaj tradicioj. En la jaroj 2022 ĝis 2023 la ĉinaj gestudentoj en la Esperanto-fako de la universitato de Zaozhuang tradukis la libron Rakontoj pri la Silka Vojo kun koloraj bildoj de Zhu Lirong. La teksto estis kontrolita kaj korektita de iliaj aziaj kaj eŭropaj instruistoj el kvin landoj. Tiu kunlaborado mem donis gravan ŝancon por kultura interŝanĝo kaj reciproka riĉigo. La tre bela libro estis prezentita dum la Universala Kongreso de Torino, kie ĝi ricevis multajn admirajn komentojn. Alessandra Madella
  15. op97

    Eŭro aĝas 25 jarojn

    Nuran dankon pro la esperanta teksto.
  16. Eŭro, la ĉefa mon-unuo de Eŭropa Unio, naskiĝis la 1-an de januaro 1999. Tiam dek unu landoj forlasis la proprajn monunuojn por enkonduki la eŭron. Hodiaŭ ĝi estas la monunuo de preskaŭ 350 milionoj da eŭropanoj loĝantaj en 20 landoj. Post la usona dolaro la eŭro estas la dua plej grava monunuo en la internacia mon-sistemo. Kvankam la eŭro estas nun konsiderata sukceso, kiam oni unue proponis krei ĝin, multaj kontraŭis. Inter tiuj estis famaj ekonomiistoj kaj respektataj politikistoj. Ekzistis bonaj ekonomiaj kaj politikaj kialoj por enkonduki komunan monon, sed estas certe, ke ekzistis ankaŭ grandaj danĝeroj ligitaj al tia salto en la nekonaton. Do kial fari tion? La ideo pri eŭropa unuiĝo evoluis post la Dua Mondmilito, kun la celo kunigi ŝtatojn, kiuj intermilitis de jarcentoj. Tiu unuiĝo celis malhelpi novan militon. La komunumo de eŭropaj ŝtatoj iom post iom kreskis kaj aldonis novajn membrojn. De 1993 ĝi nomiĝas Eŭropa Unio (EU). Kial en 1999 pluraj membroj-ŝtatoj de EU elektis transdoni al supernacia organizaĵo sian rajton decidi mem pri sia financa politiko? Per tia plia integriĝo ili intencis igi sian union porĉiama. Tiel ankaŭ la paco estu tia. Ĉu la pasintaj 25 jaroj pravigas tiun elekton? Dum la lasta kvaron-jarcento Eŭropa Unio travivis multajn krizojn. Unue okazis la ekonomia krizo de 2008, kiu kaŭzis tutmondan malriĉiĝon. Sekve de la krizo de 2008 estis la eŭropa krizo pri ŝtat-ŝuldoj en 2010. Tiam la mona unio estus povinta disfali, ĉar la membroŝtatoj ne sukcesis sufiĉe forte kaj rapide fari la decidojn taŭgajn por plifortigi la eŭro-areon. Unu homo savis ĝin kaj restos fama pro tio. Mario Draghi, la tiama prezidanto de la Eŭropa Centra Banko (ECB), anoncis meze de 2012, ke li faros ĉion necesan por konservi la eŭron. Tio signifis, ke la ECB pretas aĉeti la ŝuldojn de siaj membroŝtatoj. La financaj merkatoj aŭdis la mesaĝon kaj la krizo finiĝis. Aliaj krizoj estis la alveno de granda kvanto da rifuĝintoj en 2015, la eliro de Britio el Eŭropa Unio, la pandemio ekde 2020, kaj la milito en Ukrainio ekde 2022. Ĉiu el tiuj okazaĵoj estus povinta malkunigi Eŭropan Union, sed ĉiufoje la organizaĵo supervivis. Ne rekte pro la komuna monunuo, sed pro la alta nivelo de kunlaborado inter la EU-membroŝtatoj, eblis trovi solvon. Kaj tia alta nivelo de integriĝo ŝuldiĝis parte al la eŭropa monunuo. Tamen ne ĉio estas perfekta pri la eŭro. Ĝi estas kiel domo konstruata de jaroj sed ne tute finkonstruita. Kvankam estas nur unu mona politiko en la eŭro-areo, estas 20 malsamaj buĝetaj politikoj. Tia interna kontraŭdiro ne povos daŭri senfine. Se buĝeta unio ne estos aldonita al la nuna mona unio, la eŭro ne supervivos plian kvaron-jarcenton. Laurent Ramette
  17. OKA Asajiro naskiĝis en 1868. Post la fino de la studoj en la Imperia Universitato de Tokio, li iris al Germanujo en 1891 por postdiploma laboro pri bestoscienco. Li fariĝis profesoro kaj en 1925 estis elektita kiel membro de la Japana Imperia Akademio. Li iĝis mondfama bestosciencisto, kaj li estis la homo, kiu enkondukis en Japanujon la teoriojn de Darvino [Darwin] pri evoluado. Li amis du aferojn: bestojn kaj lingvojn. Kiel ses-jarulo li lernis la latinan alfabeton, kaj poste lernis la lingvojn anglan, germanan, francan, latinan kaj italan. Li ankaŭ partoprenis la movadon por latinigo de la japana skribo. En Germanujo li ekkonis Volapukon, kaj en 1889 li komencis krei sian propran planlingvon, kiun li poste nomis Zilengo: “Nia lingvo”. En 1891 li renkontis Esperanton. Legu tion, kion li skribis multajn jarojn poste en sia lingvo Zilengo: "Ante kindek ano, un dio, za alas a libraro, komperir svedik dicionaro. Sur tabulo za trovas parv libreto kon titulo Die Weltsprache Esperanto. [Antaŭ kvindek jaroj, iun tagon, mi iris al librovendejo por aĉeti svedan vortaron. Sur breto mi trovis malgrandan libreton kun la titolo (germanlingve) La mondlingvo Esperanto.] Nu, japana studento, kiu en Germanujo serĉas svedan vortaron, estas esperantisto en la koro, eĉ antaŭ ol koni Esperanton. Li tuj lernis Esperanton, kaj rimarkis kelkajn gravajn diferencojn inter la Esperanta gramatiko kaj la japana. En Esperanto, same kiel en ĉiuj eŭropaj lingvoj, oni esprimas la pluralon: "Bonaj amikoj manĝas pomojn". La pluralo ne ekzistas en la japana, nek en la ĉina kaj en kelkaj aliaj lingvoj. En tiuj lingvoj oni komprenas la signifon laŭ la situacio. Aliflanke mankas en Esperanto la utilaj vortetoj, kiujn japanoj aldonas post la vortoj. En la japana oni markas la subjekton per ga aŭ wa [neko ga = kato], la akuzativon per o [neko o = katon], kaj ekzistas ankaŭ la genitivo no [neko no = de la kato], kaj dativo ni [neko ni = al la kato]. Sekve en Zilengo ne ekzistas pluralo, tamen ĝi markas plurajn kazojn, kiuj ne ekzistas en Esperanto. La vorttrezoro ne interesis Oka-n, kiu plejparte uzis tiun de Esperanto. Jen kelkaj ekzemploj: za [mi], zo [min], zi [de mi], ze [al mi]; va [vi], vo [vin], vi [de vi], ve [al vi]. Tiuj finaĵoj estas regule uzataj por ĉiuj vortoj. La verboj iom ŝanĝas la finaĵojn de Esperanto: savis [scias], savas [sciis], savos [scios], savit [scius], savir [scii], saver [sciu]. Adjektivoj finiĝas per d, k, aŭ l, sed malsame kiel Esperanto, ili ne havas gramatikajn finaĵojn. Ili ofte estas uzataj ankaŭ kiel adverboj. Nun vi povas pli bone kompreni la frazon "Un dio, za alas a libraro, komperir svedik dicionaro." Kaj jen alia simpla frazo: "An za venas savir Esperanto, za as aprenend rusik lengo." [Kiam mi ekkonis Esperanton, mi estis lernanta la rusan lingvon.] Sed Oka Asajiro ne provis disvastigi sian lingvon kaj restis esperantisto la tutan vivon. Li ankaŭ instruis ĝin al siaj gefiloj. Oni memoras lin kiel la unuan japanan esperantiston. Li mortis en 1944. Oni rimarkas, ke eĉ homoj, kiuj kreas internacian lingvon, emas imiti la gramatikon de sia propra lingvo. Oka kreis lingvon, kies gramatiko similis al tiu de la japana, dum Zamenhof kreis lingvon bazitan plejparte sur la gramatiko de la eŭropaj lingvoj. Renato Corsetti
  18. Anna

    Dancu por la paco!

    Ĉu vi volas danci por la paco? Ĉu vi konas dancistojn, profesiajn aŭ ne, esperantistajn aŭ ne, kiuj pretos danci por la paco? Okaze de la Internacia Tago de Paco, en la 21-a de septembro 2024, grupo de Ne-Registaraj Organizaĵoj (NRO) prezentos programon en Parizo. Ĉiu NRO en tiu grupo, same kiel UEA, estas kunlaboranta asocio de Unesko. UEA ĉi-jare estas grava gvidanto de la planata programo, kiu interalie enhavos kolekton de du-minutaj filmetoj montrantaj dancojn por la paco. Se vi volas kontribui per du-minuta filmeto de via danco por la paco, bonvolu aliĝi per ĉi tiu retejo: https://danse-paix2024.org/eo/ Bonvolu diskonigi tiun ĉi informon al ĉiuj, kiuj povus esti interesataj, esperantistoj aŭ ne. Filmado de du-minuta danco estas facila afero, kiu ne postulas vojaĝon nek grandajn elspezojn. La gvidantoj preparas eventon en septembro, en Parizo, kiam interalie oni prezentos la ricevitajn filmetojn.
  19. La homarana esperantismo enhavas tre valorajn principojn. Ĝi tamen ne estas "tuteca morala sistemo", ĉar al la plej multaj moralaj demandoj en nia vivo ĝi ne respondas. Ĝi ne anstataŭas la moralajn sistemojn proponatajn de diversaj religioj aŭ de diversaj nereligiaj moralfilozofioj. Neniu diras "mi ne plu sekvas la instruon de kristanismo / islamo / sekulara humanismo, ĉar mi fariĝis esperantisto". Ekzemple, ĉu estas ĝuste flugi al kongreso, kvankam tio damaĝas la klimaton? Kiam estas ĝuste partopreni en militanta armeo kiel soldato kaj kiam ne? Tiajn demandojn la homarana esperantismo ne rekte respondas.
  20. Brave! Mi tralegis la universalan analizon de esperantismo en la kurta artikolo. Ĉio estas vera. Bedaŭrinde. Sed la lasta frazo “mortigis” min: “Esperantismo ne estas tuteca morala sistemo.» Kiel maldolĉe por mi legi tiujn vortojn! Mi eklernis Esperanton relative antaŭnelonge, sed dum mia antaŭa vivo mi aŭskultis pri esperantistoj kaj esperanta frateco nur admirindajn opiniojn, eĉ mi legis pri kelkaj eventoj dum la Dua Mondmilito, kiam esperantistoj de kontraŭbatalantaj armeoj helpis unu la alian. Jes, nun estas alia morala situacio en la mondo, ne nur en Esperantujo... Tre domaĝe.
  1. Ŝarĝi pli da aktivado
×
×
  • Aldoni novan...

Gravaj informoj

Por bone funkcii, uea.facila uzas kuketojn. Legu nian Privatecan politikon por ekscii kiel ni uzas viajn informojn kaj la Uzkondiĉojn por esti uzanto de la retejo.