Salti al enhavo

Furorlisto


Populara enhavo

Montriĝas enhavo pleje ricevinta reputacion ekde la 03/03/20 en ĉiuj lokoj

  1. 6 poentoj
    Por ĉiu lingvolernanto tre grava afero estas ne nur lerni gramatikaĵojn kaj novajn vortojn, sed ankaŭ uzi ilin en la praktiko. Nuntempe multaj lernas Esperanton per retaj kursoj hejme, solaj, sed ili ne havas eblon paroli kaj uzi la lingvon. Plej ofte tiuj lernantoj timas ekparoli kaj ne povas ĝui la utilon de Esperanto en komunikado. Ekparolu! estas programo, per kiu lernantoj de Esperanto povas ricevi senpagan helpon. Ili renkontas skajpe spertajn esperantistojn, kiuj helpas ilin per demandoj, kaj kuraĝigas ilin paroli. Ni nomas la helpantojn onkloj kaj onklinoj, la lernantojn nevoj kaj nevinoj, ĉar la etoso estas familia kaj amika. Eblas aliĝi al Ekparolu! ĉe la retpaĝo edukado.net. La programo havis jam ĉ. 200 genevojn, kun kiuj laboris 60 geonkloj. Ĝenerale la genevoj ricevas 10 senpagajn parol-sesiojn, sed ofte ili petas pli da lecionoj, do, 20, 30, kelkfoje eĉ 50. Ni donas plusajn lecionojn por tiuj, kiuj poste deziras trapasi la KER-ekzamenojn. Ĉi tie vi povas vidi, kiuj finis jam siajn studojn ĉe nia programo. Ni rimarkis, ke la genevoj kaj geonkloj ofte fariĝas geamikoj kaj daŭrigas la kontakton ekster la programo, telefonas inter si, eĉ vizitas unu la alian dum vojaĝoj. Edukado.net eĉ post la studoj helpas la eks-genevojn, kiuj povos uzi la instrumaterialojn kaj ekzercojn de la paĝaro. Jen estas filmeto, en kiu eks-genevoj parolas pri siaj spertoj. Ĉu ankaŭ vi deziras aliĝi kaj ekzerci la paroladon kun ni? Por partopreni la programon vi devas membriĝi ĉe edukado.net kaj aliĝi al la programo Ekparolu!. Post sukcesa solvado de testoj vi fariĝos nevo aŭ nevino kaj tuj povos konversacii kun geonkloj el kvardek landoj kaj ĉiuj kontinentoj. Do, ne atendu longe, simple Ekparolu! Katalin Kovats
  2. 5 poentoj
    Tiu viruso estas la sola afero pri kiu ni ĉiuj parolas kaj pensas de semajnoj. Sed kiel ni nomu ĝin en Esperanto? La medicinistoj preferas la terminon koronaviruso, ĉar tio estas ĝia internacia teknika nomo, uzata en multaj lingvoj kun la sama formo (tamen laŭ la aparta skribsistemo de la koncerna lingvo). Fakte ekzistas multaj specoj de viruso, ekzemple enteroviruso, rinoviruso, rotaviruso kaj aliaj. La viruso, kiu nun kaŭzas la tutmondan epidemion, apartenas al la familio de la koronavirusoj, sed ekzistas multaj aliaj specoj de koronaviruso, kiuj povas kaŭzi ankaŭ nur simplan malvarmumon. Se vi volas uzi tiun teknikan terminon, notu, ke koronaviruso estas unu vorto. La unua parto korona- aspektas kiel adjektivo, sed fakte ĝi estas parto de la radiko. La vorto estas nedividebla. Intertempe, tamen, la esperantistoj, kiuj plejparte ne estas medicinistoj, diskutas kiel nomi tiun viruson en Esperanto. Corona estas la latina vorto por “krono” (la kapvesto portata de reĝo aŭ reĝino), do multaj esperantistoj nomas ĝin kron-viruso. En Esperanto ekzistas ankaŭ la vorto korono. Ĝi rilatas al la ekstera parto de la atmosfero, kiu ĉirkaŭas la sunon, kvankam normale eblas vidi ĝin nur dum eklipso. Fakte ankaŭ tiu vorto korono venas de la sama latina vorto corona, ĉar ĝi ĉirkaŭas la sunon kiel krono. En pluraj eŭropaj lingvoj “krono” kaj “korono” estas la sama vorto, ekzemple en la itala, hispana, franca, pola kaj aliaj. Foto: Wikipedia/Luc Viatour CC BY-SA 3.0 La membroj de la Akademio de Esperanto diskutis, kiel nomi tiun viruson en Esperanto. La plejmulto estis egale dividita inter kron-viruso kaj koron-viruso. (La malgranda grupo de medicinistoj, aliflanke, preferis la teknikan terminon koronaviruso.) Finfine, do, la Akademio ne rekomendis unu el la du formoj, sed anoncis, ke ambaŭ estas uzeblaj. Nur post iom da tempo ni ekscios, kiu el la du formoj estas preferata de la plejmulto de la esperantistoj. Ofte okazas, precipe rilate al sciencaj aferoj, ke por la sama afero ekzistas popola nomo kaj scienca nomo, ekzemple salo nomiĝas ankaŭ natria klorido (NaCl), kaj la floreto miozoto nomiĝas ankaŭ neforgesumino (ne-forgesu-min-o). Ankaŭ tiu viruso, pri kiu oni nuntempe paroladas en ĉiu gazeto, ricevas sian popol-nomon en Esperanto, eĉ se ni ankoraŭ ne decidiĝis inter la du formoj. Kiam la krizo finiĝos, kaj ni ĉiuj rajtos reiri al nia normala vivo, ni ne plu bezonos tiun vorton, kiu rilatas al nuntempa aktualaĵo. Tiam la sciencistoj denove povos paroli inter si pri la koronaviruso, uzante sian preferatan sciencan terminon. Anna Löwenstein
  3. 4 poentoj
    La unueco de la mondo kaj ĝia diverseco estas temoj ligitaj inter si. Ni ĉiuj estas homoj. Sed ni havas diversajn kulturojn, folklorojn kaj etnojn, kiuj tamen estas bazitaj sur similaj principoj. Kiel socio ni havas multajn lingvojn, kiuj estas malsamaj – sed komuna inter ni estas la fakto havi formon de komunikado. Ni havas la saman kulturon kiel homa socio, sed la unuopaj socioj havas malsamajn kulturojn. Unueco en diverseco: jen la temo de la Esperanto-Etfilm-Konkurso anoncita de Svisa Esperanto-Societo. Montru en via filmo ian formon de Unueco en Diverseco ekzistantan en nia mondo. Vi povas bazi ĝin sur unu aŭ sur ĉiuj el la aspektoj menciitaj supre, aŭ elekti alian laŭ via prefero. Ĉe la Esperanto-Etfilm-Konkurso povas partopreni homoj de iu ajn aĝo el la tuta mondo. Atentu, ke necesas plenumi ĉiujn kondiĉojn listigitajn sube. Limdato por alsendo de la filmkontribuoj: 20-a de aprilo 2020. Finalo kaj premiado: 2-a de majo 2020 en Zuriko, Svislando. Dum la finalo la ĉeestanta publiko rajtos voĉdoni por sia preferata filmo. Oni prezentos kvar premiojn de 350, 200, 100 kaj 50 svisaj frankoj. Se vi deziras partopreni en la konkurso, bonvolu aliĝi ĉi tie antaŭ la 20-a de aprilo. KONDIĈOJ 1. La etfilmo devas esti produktita inter la 1-a de februaro kaj la 20-a de aprilo 2020. 2. La longeco de la filmo nepre devos esti inter 3 minutoj kaj 5 minutoj. Pli longaj aŭ mallongaj filmoj ne estos konsiderataj. 3. Enkodigo: MP4; HD (1280x720p/i aŭ 1980x1080p/i). 4. Temo: “Unueco en diverseco”. 5. Permesataj estas etfilmoj, kiuj havas rilaton al la temo. 6. Ne permesataj estas reklamofilmoj. 7. La filmoj devas enhavi parolatan lingvon. Filmoj, kiuj ne estas en Esperanto, devas havi subtekstojn en Esperanto. Se vi bezonas Esperantan tradukon, ekzemple por subtekstoj, vi povas kontakti la Esperanto-grupon en Fejsbuko. 8. La filmoj devas esti senditaj per retservilo kiel Dropbox, Google Drive, OneDrive, Bitcasa, SkyDrive, Wetransfer aŭ simile. 9. Estos akceptitaj nur aliĝoj kaj kontribuoj, kiuj alvenos ĝis plej malfrue la 20-a de aprilo. 10. Estos konsiderata nur 1 filmo por ĉiu partoprenanta persono aŭ grupo. 11. Per la aliĝo la partoprenanto konfirmas, ke li aŭ ŝi posedas ĉiujn rajtojn pri la prezentado de la submetata filmo. 12. El la submetitaj kontribuoj la ĵurio elektos 10, kiuj tiam estos prezentataj dum la finalo. 13. La gajnantoj devos se eble ĉeesti la tagon de la premiado, kaj nepre devos informi la organizantojn, se ili ne povos ĉeesti. 14. La gajnintoj de la konkurso estos kontaktitaj per retpoŝto. 15. La partoprenantoj konsentas, ke iliaj filmoj aperu ĉe la retpaĝoj de la konkurso kaj de Svisa Esperanto-Societo, kaj en la jutuba kanalo SvisRaporto. Nelida Weidmann
  4. 3 poentoj
  5. 3 poentoj
    Zamenhof: aŭtoro de Esperanto. Marjorie Boulton. Barlastono: EAB, 2017 (2a eldono). 368 paĝoj, 23 cm. ISBN 9780902756373. Prezo 10.50 GBP. Ĉu vi volas scii pli pri la historio de Esperanto kaj de ĝia kreinto, kaj samtempe legi bonstilan, interesan viv-rakonton, kiu fluas preskaŭ kiel romano? Do, legu Zamenhof: aŭtoro de Esperanto de Marjorie Boulton. Pli bonan manieron por profunde koni la movadon kaj lingvon oni apenaŭ trovus. Tiu ĉi libro, verkita de fama verkistino, helpos vin pligrandigi vian propran vorttrezoron. Samtempe vi certe enamiĝos al Marjorie Boulton kaj al ŝia skribmaniero. Post la legado de tiu ĉi libro, vi volos aĉeti aliajn ŝiajn librojn. La dudek tri ĉapitroj de la libro priskribas la tutan vivon de Zamenhof, ekde la infaneco kaj junuleco en Bjalistoko kaj Varsovio, ĝis la unuaj provoj verki lingvon internacian, la publikigo de la Unua Libro, la unuaj kongresoj kaj, finfine, la lastaj jaroj de lia vivo. Plaĉas la kvalito de la libro (dikaj paĝoj, klara kaj granda skribo, bela verda kovrilo) kiel ankaŭ la enhavo. Oni legas pri la rilatoj kun la gepatroj (tiel malsamaj inter la patro kaj la patrino), la subteno kaj amo de la edzino, la suferoj praktikaj kaj ekonomiaj, la malfacilaĵoj de la movado, la konfliktoj... tiu ĉi libro enhavas ĉion. Oni ankoraŭ legas en tiu ĉi vivrakonto kelkajn malprecizaĵojn pri la vivo de Zamenhof. Ili troviĝis ankaŭ en pli fruaj libroj, ekzemple en Vivo de Zamenhof de E. Privat. La esplorado de la faktoj kaj gravaj okazaĵoj en la historio de la movado certe ne estas tiel preciza kaj detala kiel en Homarano, la lastatempa elstara vivrakonto pri Zamenhof, verkita de Aleksander Korĵenkov. Tamen Boulton brile pentras por ni mirindan bildon de la unuaj tridek jaroj de la movado, inkluzive de la problemoj, bataloj kaj perfido, kiuj preskaŭ detruis ĝin. Dankon, Marjorie, kaj dankon al Esperanto Asocio de Britio pro la reeldono de ĉi tiu libro en 2017, okaze de la centjara jubileo de la morto de Zamenhof. Tio estis ankaŭ la mortojaro de Marjorie Boulton mem. Legante tiun mirindan rakonton pri mirinda homo, la leganto spertas ĉiajn emociojn, kvazaŭ oni spektus la plej atentokaptan filmon. La vivo de Zamenhof sendube taŭgus kiel bazo de filmo. Tiu filmo ankoraŭ ne ekzistas, sed dum vi atendas ĝin, nepre legu la libron! Maŭrico Giacometto (Rico) La redaktoro simpligis kaj mallongigis recenzon, kiun li mem verkis pri tiu libro. Ĝi aperis en La Brita Esperantisto n-ro 984 de printempo 2018.
  6. 3 poentoj
    Estas mi esperantisto de Julio Baghy Eblas aŭskulti kaj samtempe legi la tekston ĉi tie. Verda stelo sur la brusto Iom palas pro la rusto. Mi ne estas purigisto Estas mi esperantisto. Kuŝas ie sub tegmento Netuŝebla Fundamento. Tuŝu ĝin nur la Mefisto; Estas mi esperantisto. Polv-kovrite sur bretaro Putras mia SAT-vortaro. Tedas min la vorto-listo; Estas mi esperantisto. Gramatikon mi ne konas Kaj gazetojn ne abonas. Librojn legu la verkisto, Estas mi esperantisto. Mi parolas kun rapido: “Bonan tagon, ĝis revido” Ĝi sufiĉas por ekzisto, Estas mi esperantisto. Pionirojn mi kritikas, La gvidantojn dorne pikas Kaj konspiras kun persisto; Estas mi esperantisto. Por la venko mi esperas, Sed nenion mi oferas, Mi ne estas ja bankisto, Estas mi esperantisto. Se baraktas en la krizo La movado, organizo Helpas mi nur per rezisto, Estas mi esperantisto. Flugas per facila vento El la buŝo Nova Sento. Ĝi sufiĉas por sofisto; Estas mi esperantisto. Post la mort' ĉe tombo mia Staros “rondo familia”. Nekrologos ĵurnalisto: “Estis li esperantisto”. Julio Baghy (1891-1967) estis fama hungara esperantisto. Legu la artikolon pri li en uea.facila. Jen kelkaj klarigoj por pli bone kompreni la poemon: La verda stelo (unua verso) estas la simbolo de Esperanto. La SAT-vortaro (tria strofo) estas Plena Vortaro, kiu antaŭ la apero de PIV (Plena Ilustrita Vortaro) en 1970 estis la plej grava vortaro en Esperanto. La esprimoj “facila vento” kaj “Nova Sento” (antaŭlasta strofo) kaj “rondo familia” (lasta strofo) aperas en la poemo La espero de Zamenhof. Li esperis, ke ĉiuj popoloj kune faros “unu grandan rondon familian”.
  7. 2 poentoj
  8. 2 poentoj
    La Federacio Esperantista de Yorkshire kaj Humberside kunvenis sabaton la 7-an de marto 2020 en la malnova historia vikinga urbego York. Multaj novaj esperantistoj kaj du komencantoj ĉeestis kune kun la aliaj membroj. Okazis kunkantado kun gitaro, ludoj, kaj konversacia rondo. Trinkaĵoj kaj manĝetaĵoj estis aĉeteblaj dum la tuta kunveno. Oni elektis homon kun la tasko reklami venontajn kunvenojn, precipe la datojn kaj horojn, al novaj interesatoj. Homoj ofte ne povas ĉeesti pro laboro kaj studado, do ĉiu bezonas kiel eble plej fruajn sciigojn pri la datoj de estontaj kunvenoj.
  9. 2 poentoj
    Vi scias, kio estas sumoo, ĉu ne? Sumoo estas la japana lukt-arto, kutime inter du tre grandaj kaj pezaj luktistoj. En la Esperanto-sumoo oni luktas ne kontraŭ alia homo, sed kontraŭ si mem. La Esperanto-sumoo estis la brila ideo de japana esperantisto, Hori Jasuo. Lia ideo estis jena: ke dum difinita du-semajna periodo oni legas libron en Esperanto, po kelkaj paĝoj tage, ekzemple du paĝojn ĉiutage, aŭ kvin paĝojn, aŭ dek, laŭ sia prefero. Bela afero pri la Esperanto-sumoo estas, ke oni rajtas legi je la propra nivelo. Oni elektas mem la libron kaj la nombron de paĝoj. Do, se vi estas lernanto, elektu facilan libron, ekzemple Gerda malaperis aŭ Faktoj kaj fantazioj. Celu legi nur unu aŭ du paĝojn tage. Sed se vi estas sperta esperantisto, elektu pli malfacilan libron, ekzemple Hamleto, reĝido de Danujo, kaj celu legi ok aŭ dek paĝojn tage anstataŭ du. La Esperanto-sumoo okazas ses fojojn jare, en januaro, marto, majo, julio, septembro kaj novembro dum 15 tagoj. La datoj de la venonta sumoo estos de la 12-a ĝis 26-a de januaro 2020. Antaŭ ol la periodo komenciĝos, necesas informi la gvidanton kaj fondinton de la sumoo, Hori Jasuo. Bonvolu sendi al li la jenajn informojn: vian nomon por la Sumoo (kaŝnomon); vian veran nomon; landon kaj urbon; vian ret-adreson; titolon kaj aŭtoron de via elektita libro; la kvanton de paĝoj, kiun vi legos ĉiutage. Antaŭ ol la sumoo komenciĝos, Hori Jasuo asignos al vi prizorganton. Tiu homo sekvos vin dum la du-semajna periodo. Post kvin tagoj, kaj denove post dek tagoj kaj dek kvin tagoj, vi povos skribi al li aŭ ŝi, por informi, ĉu vi sukcesis legi la promesitan kvanton. Kompreneble vi rajtos legi pli, se vi deziros, sed por sukcesi en la sumoo vi devos legi almenaŭ la anoncitan nombron da paĝoj ĉiutage dum la du-semajna periodo. Por pli da informoj pri la sumoo, rigardu ĝian retejon ĉe: http://www.esperanto-sumoo.pl/. Partoprenu en la marta sumoo, ĉar kiel diris la prezidanto de UEA en ĉi tiu retejo, legado estas agado!
  10. 2 poentoj
    En marto aperis artikolo en uea.facila pri la Esperanto-sumoo. Tio estas okazo por legi libron en Esperanto, po kelkaj paĝoj tage, dum periodo de 15 tagoj. La nova Sumoo komenciĝos la 12-an de majo kaj daŭros ĝis la 26-a. Se vi deziras partopreni, bonvolu kontakti la gvidanton de la Sumoo, Hori Jasuo, laŭ la informoj en la marta artikolo.
  11. 1 poento
    Dankon pro tiu klariga artikolo. Hodiaŭ, mi ĵus legis matene la astronomian libron La kosmo kaj ni de A. Wandel kaj D. Galadi-Enriquez, kiuj skribis paĝon 53 : Tiam mi pensis, ke la vorto similis al la vorto "kron-viruso", ĉar mi jam aŭdis ĝin tra la ĉina radio (http://esperanto.cri.cn/). Kvankam mi ne estas kuracisto, mi preferas la vorton "kron-viruso" aŭ "koron-viruso". Fakte, kiam mi prononcas la vorton "koronaviruso", mi pensas ĝin kiel du distingajn vortojn (t.e. korona kaj viruso). Do dankon al la redaktisto kiu kromprenigis min, ke ekzistas aktuale pluraj vortoj por la sama ideo.
  12. 1 poento
    Nun mi komprenas la radikon "koron-". Dankon! Mi estis "kronvirusismano". Ekde nun mi iĝas "koronvirusismano".
  13. 1 poento
    Mi esperas ke la ĝust/a defino estos: koronaviruso. Medicinistoj havus la finan voĉon, kiu estus kiel plej eble praktike : La membroj de la Akademio de Esperanto diskutis, kiel nomi tiun viruson en Esperanto. La plejmulto estis egale dividita inter kron-viruso kaj koron-viruso. (La malgranda grupo de medicinistoj, aliflanke, preferis la teknikan terminon koronaviruso.) Alie, ni malkonsentos por tro longa tempo. Ekzemple: Kelkaj kuracistoj, kiuj mi konas nomus ĝin ekzemple: Wuhan infektaĵo k.t.p / COVID-19
  14. 1 poento
    la artikolo evidente kontribuas al la ĥaoso, kiun esperantistoj sukcesis produkti en pluraj termino-kampoj, ĉar ĝi metas sur la saman nivelon tri terminojn kaj ne esprimas preferon por unu.
  15. 1 poento
    Mi lernas Esperanto. Mi interesigxias cxi tio artikolon pri la historio de Esperanto.
  16. 1 poento
    Belega voĉo! Oni aŭdas, ke li vere estas profesia kantisto. Sed li ne estas esperantisto, ĉu ne?
  17. 1 poento
    Bonege. Do, ĝuu la programon kaj ekparolu!
  18. 1 poento
    Saluton Scivolemo Certe vi povas partopreni! Se vi loĝas en fora lando memkompreneble ni ne postulos ke vi vojaĝu al Svislando. 13. La gajnantoj devos se eble ĉeesti la tagon de la premiado, kaj nepre devos informi la organizantojn, se ili ne povos ĉeesti. Do, vi jam anoncis ke vi ne certas ĉu vi povas ĉeesti. Partoprenu! Amike La teama konkurso
  19. 1 poento
  20. 1 poento
    Kvankam nur iomete amatoreca, tamen tre kortuŝa filmo. Dankegon! P.S. Ŝajnas al mi, ke mi baldaŭ spektos ankoraŭfoje. Tiu ĉi filmo valoras tion.
  21. 1 poento
    Tre bone farita filmeto! La reĝisorado kaj aktorado ŝajnas vere profesiaj.
  22. 1 poento
    La 5-an de novembro Anna Lowenstein prelegis ĉe la nord-londona grupo pri Esperanto-agado en la virtuala mondo Dua Vivo. Per rolfiguro ŝi mem eniris tiun mondon por paroli kun la homoj tie, kiuj mem prezentis sin kaj klarigis sian agadon al la ĉeestantoj. Poste la membroj de la grupo ĝuis nevirtualan kunmanĝadon.
  23. 1 poento
    Mi komprenas la vortojn de la kanto se ne vere la sencon. Kion signifas “nenio estis ĝi”? Kiu estas la fiŝo?
  24. 1 poento
  25. 1 poento
    Saluton! Jen facila novaĵo de El Popola Ĉinio por tiu ĉi semajno: Okazis en Pekino ceremonio de subskribado pri kuneldonado de Esperanta versio de Unesko-kuriero La 7-an de januaro 2020 okazis ceremonio de subskribado pri kuneldonado de Esperanta versio de Unesko-kuriero. La ceremonion ĉeestis gvidantoj kaj reprezentantoj de Ĉina Internacia Eldona Grupo (ĈIEG), El Popola Ĉinio kaj Unesko-kuriero. Fang Zhenghui, vicprezidanto de ĈIEG, diskonigis la historion de El Popola Ĉinio (EPĈ) en eldonado de Esperantaj libroj kaj gazetoj, kaj la esperon, ke Unesko-kuriero kontribuos por la paco kaj progreso de la mondo. Ian Denison, ĉefo pri eldonado kaj diskonigo de Unesko, diris, ke eldonado de Esperanta versio de Unesko-kuriero ligiĝas al la tasko de Unesko subteni la diversecon de kulturoj kaj lingvoj, kaj al la celo rapidigi disvastigon de Esperanto en la mondo. Duncan Charters, prezidanto de Universala Esperanto-Asocio (UEA), sendis gratulan mesaĝon al la ceremonio. Nome de UEA li esprimis sian dankon al EPĈ pro ĝia subteno al Unesko-kuriero, kaj la emon plimultigi kunlaborojn inter UEA kaj ĉinaj esperantistoj. Chen Ji, direktoro de Esperanto-sekcio de EPĈ, diris ke EPĈ kunlaboros kun UEA por plenumi la tradukadon de Unesko-kuriero, kune kun esperantistoj el dek-kelkaj landoj. Tiel la gazeto kun koncepto “krei pacon per kulturo” estos plue diskonigita, kaj la kulturo kaj idealo de Esperanto estos pli vaste konataj. Chen Shi, estro de EPĈ, kaj Denison subskribis la interkonsenton pri kuneldonado. Du Zhanyuan kaj Denison kune prezentis la nom-tabulon de Esperanto-redaktejo de Unesko-kuriero. Tiu estis la elektita novaĵo de El Popola Ĉinio por tiu ĉi semajno. Por pliaj informoj kaj aliaj novaĵoj, vizitu nian retejon: www.espero.com.cn.
  26. 1 poento
    Estas nun elŝutebla la nova numero de la bela revuo Turka Stelo. Por pli da informoj, kiel senpage elŝuti tiun revuon, vidu nian malnovan artikolon Turka Stelo.
  27. 1 poento
    Kafo estis preferata trinkaĵo en la otomana imperio. Kaj eble kafo estis unu el la kaŭzoj, kiuj kontribuis al la falo de tiu imperio. Kafo atingis Konstantinopolon (nuntempan Istanbulon), la ĉefurbon de la otomana imperio, el Jemeno dum la regado de sultano Sulejmano la Granda (1520-1566). Ĝi baldaŭ fariĝis furora trinkaĵo tra la tuta imperio. La turka kafo estas trinkaĵo kun tre forta, maldolĉa gusto, kiun tradicie oni trinkas kune kun glaso da akvo kaj malgranda turka dolĉaĵo lokum. Iuj homoj opiniis, ke pia islamano ne devus trinki kafon. Iam islama alt-rangulo eĉ publikigis ordonon kontraŭ kaf-trinkado, tamen la furoro daŭris kaj oni fondis la unuajn publikajn kafejojn en Konstantinopolo en la jaro 1555. Do, nun la unuan fojon troviĝis lokoj, kie la homoj povis renkontiĝi ekster sia hejmo, krom en moskeoj kaj bazaroj. Tial la homoj komencis kunveni tie, kaj en la kafejoj ekestis la kutimo, ke la pli edukitaj trinkantoj laŭtlegu la novaĵojn al la senalfabetuloj. Kaj tiel komenciĝis diskutado pri politiko, pri altiĝantaj prezoj, pri la malvenkoj en bataloj, kaj ankaŭ aŭdiĝis protestoj kontraŭ la sultano. La kafejoj fariĝis la unuaj centroj, kie okazis politikaj protestoj. Tial la kristanaj lando-partoj en la imperio komencis batali por sendependiĝo, kaj unu post la alia gajnis siajn liberecon. En la kafejoj, oni faris la unuajn planojn pri kontraŭstaro al la sultano. Do, ni povas diri, ke kafo kontribuis al la fondado de Grekujo en 1821, de Serbujo en 1835 kaj de Bulgarujo en 1878. Poste, en la diversaj sendependaj landoj, la trinkaĵo ekhavis novajn nomojn, ekzemple ĝi nomiĝis greka kafo, araba kafo, kaj tiel plu. Oni ankaŭ aldonis al ĝi aliajn ingrediencojn, kiel mastikon, oranĝon, kardamomon, ktp. Per rostado oni ŝanĝis la koloron de kaf-pulvoro al pli hela aŭ malhela bruna koloro, kun malsamaj gustoj. Trinkinte vian kafon, vi vidos la pulvoron, kiu restas en via taso. Sciu, ke tiuj etaj eroj kapablas faligi ŝtatojn kaj ŝtat-estrojn tra la mondo. Vasil Kadifeli
  28. 1 poento
    En novembro 1981 aperis facil-lingva numero de la revuo Esperanto de Universala Esperanto-Asocio. En ĝi aperis artikolo de la fama verkisto Marjorie Boulton, kiu verkis pri alia fama esperantisto, la hungaro Julio Baghy. Ni nun reaperigas ŝian artikolon tute senŝanĝe. Komencanto, kiu deziras progresi, devas multe legi. Legado fortigas nian kapablon rapide kompreni, kaj eĉ skribi, ĉar per legado ni lernas la kutimojn de la lingvo kaj multajn novajn vortojn. En Esperanto jam ekzistas multaj legindaj libroj. Sed ne ĉiuj taŭgas por komencanto. Simile, infanoj ne povas tuj ĝui la plej grandajn verkojn de nacia lingvo! Eble, ĝuste pro bezonoj de alta arto, la vortoj aŭ la vort-ordo ŝajnas tro malfacilaj. Ne-sperta leganto ne ĝuas legadon, se li aŭ ŝi devas en ĉiu momento halti, serĉi en vortaro, pensi, kion la verkisto volas diri. Julio Baghy (elp. bogi), hungaro, 1891-1967, estis granda Esperanta verkisto. Li verkis romanojn, poemojn, verkojn por la teatro kaj diversajn verketojn. Li estis serioza artisto, kiu multe pripensis sian arton. Sed li ankaŭ multe instruadis. Li gvidis multajn kursojn en Hungario, kaj instruadis tie preskaŭ ĝis-morte. Kiam li estis juna, li vizitis multajn aliajn landojn, kie li gvidis kursojn, parolis al lokaj grupoj, aŭ ekzamenis esperantistojn. Li faris tian laboron iam en dek kvin eŭropaj landoj. Do, li tre bone komprenis la problemojn de komencantoj; kaj dum sia tuta vivo li restis granda amiko de komencantoj. Li verkis unu belan romaneton, La verda koro (1937), speciale por ili. La romano komenciĝas kiel eble plej facile, kaj pli malfaciliĝas nur tre malrapide. Ĝi tamen rakontas interese pri amindaj personoj. Jen la komenco: “Lernoĉambro en siberia Popola Domo. Unu pordo, du fenestroj. La pordo estas malalta, la fenestroj estas mallarĝaj.” Sed eĉ la fino ne estas tre malfacila: “Kaj Nadai komencas senti, ke la maro estas senkora, kruela monstro... Ondoj venas, forviŝas eĉ tiun strian postsignon kaj ĝi estos tiel glata, kvazaŭ nenio estus tranĉinta ĝian supron... Adiaŭ, Siberio!” Poste, la komencanto ne trovos tro malfacilaj liajn grandajn romanojn pri milit-kaptitoj en Siberio, Viktimoj kaj Sur sanga tero. Jen pli da vortoj, sed tiel aranĝitaj, ke oni facile komprenas; multaj inter-paroladoj, kiuj sonas tre naturece. Lia plej longa kaj malsimpla romano, Hura!, bezonis iom pli diversajn rimedojn, ekzemple pli grandan vortaron, sed la lingvaĵo restas tre klara, do facile komprenebla. Baghy verkis tutan poemaron, La vagabondo kantas, speciale por komencantoj; kaj lernantoj, kiuj amas poezion, baldaŭ povos ĝui preskaŭ ĉiujn liajn poemojn. Multaj el liaj verkoj por la teatro estas sufiĉe simplaj lingve por legado en klubejo aŭ lerno-ĉambro. Jen valora ekzerco pri parolado – aŭ aŭskultado – por progresemaj lernantoj. Julio Baghy estis granda artisto. Artisto deziras havi kiom eble plej da rimedoj kaj la plej grandan liberecon. Sed li estis ankaŭ tre bona homo, kiu amis la homojn. Li vere amis siajn lernantojn kaj ĉiujn komencantojn – nur ne tiujn “ĉiamajn komencantojn”, kiuj foje kolerigis lin! Pro tiu amo, li verkis, plej ofte, tre simple, por ke la verkoj estu utilaj al ĉiuj. Li faris multajn malfacilajn taskojn por Esperanto; sed eble lia plej malfacila sin-dono estis tiu limigo de siaj verkistaj rimedoj. Li volis, kaj povis, flugi pli alten, sed, por servi la homaron, tranĉis la proprajn flugilojn. Komencantoj, kiuj deziras progresi, amu lin, kiel li amis vin; studu liajn modelajn verkojn! Marjorie Boulton
  29. 1 poento
    La kastelo Grezijono (Grésillon), konstruita en 1882, troviĝas en la okcidenta parto de Francujo inter Nanto kaj Parizo. Ĝia nomo en la mezepoka franca lingvo signifas grilo, aŭ loko en kiu kantas grilo. La kastelo troviĝas tie! En 1952, la kastelo estis aĉetita de esperantistoj por fari kursojn por instrui Esperanton. Ĝia oficiala nomo estas nun “Kulturdomo de Esperanto”. Ĉe Grezijono estas dudek kvin dormoĉambroj kun ĉirkaŭ sesdek litoj en la ĉefa konstruaĵo kaj en la kromdomoj. Sur la apud-kastela herbejo oni povas tendumi. La kulturdomo organizas Esperanto-programon ĉiu-jare. La programo daŭras unu aŭ plurajn semajnojn kaj normale enhavas Esperanto-kursojn kaj aliajn aktivaĵojn: prelegojn, spektaklojn, kulturon kaj arton, man-laborojn (ekz libro-bindadon), marŝadon, ktp. Unu el la kursoj estas PRINTEMPaS, kiu okazas fine de aprilo ekde 2010. Tio estas intensa kurso de Esperanto (kvin horoj da instruado ĉiu-tage dum unu semajno) kun KER-ekzameno je la fino de la semajno. Estas tri niveloj: komencantoj, meza nivelo kaj progresantoj. Dum la restado, oni ne nur studas, sed ankaŭ amuziĝas. Okazas diversaj agadoj posttagmeze, ekz. vizitoj al historia apoteko, al prahistoria dolmeno, al alia kastelo, krom biciklado kaj flugpilko, dum vespere estas muzikaj prezentoj kaj prelegoj. En 2019, ĉirkaŭ tridek lernantoj de diversaj landoj partoprenis en PRINTEMPaS. Ili venis de Francujo kompreneble sed ankaŭ de Irlando, Britujo, Belgujo, Svislando kaj Rusujo. Jam eblas aliĝi al la venonta sesio, kiu okazos de la 17-a ĝis la 25-a de aprilo 2020. Anthony Bodineau
  30. 1 poento
    Ĉiusemajne aperas en la retejo de El Popola Ĉinio tri-minuta facila radio-programo. Ĝi estis farita por helpi al komencantoj progresigi sian aŭd-komprenon kiam ili komencas lerni Esperanton. La programo elektas aktualajn novaĵojn tra la mondo kaj klopodas prezenti ilin per facilaj vortoj por helpi al la aŭskultantoj kompreni la enhavon de la novaĵo. Ni renovigas la programon ĉiusemajne, kaj ni deziras, ke ĝi plaĉos al vi! Vi povas legi la tekston de la unua facila dissendo, kaj aŭskulti la programon, ĉi tie. Chen Ji
  31. 1 poento
    Riĉa programo, urba akcepto, nacia vespero, internacia vespero, ekskursoj… la 9-a Azia-Oceania Kongreso estis kiel malgranda Universala Kongreso. Ĝi okazis de la 25-a ĝis la 28-a de aprilo 2019 en ĉarma mar-urbo Danang en Vjetnamio. Aliĝis 281 personoj el 22 landoj: Aŭstralio, Barato, Brazilo, Ĉinio, Filipinoj, Hispanio, Hungario, Indonezio, Israelo, Japanio, Kongo, Koreio, Mongolio, Nepalo, Pollando, Rusio, Singapuro, Tajlando, Turkio, Usono, Uzbekio kaj Vjetnamio. Krom la urba akcepto estis ankaŭ akcepto kun luksa bankedo de Vjetnama Unio de Amikecaj Organizoj. En solena inaŭguro, VUAO transdonis medalojn al pluraj elstaraj esperantistoj, kiuj multe kontribuis al la Esperanto-movado en Vjetnamio. Inter ili estis s-ro Lee Jungkee, estrarano de Universala Esperanto-Asocio. Memore al tiu grava internacia evento en Danang, oni plantis kvin arbojn en la parko “Junularo” (Thanh Nien). La kvin verdaj arboj signifas la kvin kontinentojn. Por bonvenigi la kongreson, Vjetnama Esperanto-Asocio eldonis kvar librojn: Vjetnama Antologio (en Esperanto). Proverbaro en kvar lingvoj: la vjetnama, angla, Esperanta kaj franca. Vivo de Zamenhof (en Esperanto de Edmond Privat kun vjetnama traduko de s-ino Nguyen Thi Ngoc Lan). Nia mirinda vojaĝo (en Esperanto de s-ro Hori Yasuo kun vjetnama traduko de s-ro Tran Quan Ngoc). Informoj pri la kongreso estis dissenditaj de ĉirkaŭ 40 gazetaraj agentejoj kaj televidoj. Kiel sekvo de la kongreso estis revivigo de la iama Esperanto-asocio en Danang kun planoj por estonta agado, kaj japana esperantisto s-ro Usui Hiroyuki anoncis sian deziron resti en la urbo por instrui Esperanton kaj la japanan lingvon. Nguyễn Thị Phương Mai
  32. 1 poento
    Vojaĝo kun Katrina. Sten Johansson. Toyonaka: Japana Esperanto Librokooperativo, 2007 (2a eldono). 54 paĝoj, 21 cm. ISBN 4930785537. Prezo 4.50 €. Vojaĝo kun Katrina estas la dua libreto en la serio de la Katrina-rakontoj de Sten Johansson, celita al ne-spertaj legantoj de Esperanto. La rakonto temas pri juna instruistino kaj ŝiaj lernantoj, amikeco inter ili, politikaj maljustaĵoj, vojaĝo de Gotenburgo al Bjalistoko, kaj ankaŭ pri praktika uzado de Esperanto. La internacia lingvo plurfoje aperas kiel natura kaj trafa solvo de komunik-problemoj. La libro estas verkita en facila Esperanto kaj, kiel en aliaj libroj por progresantoj, ĉiu ĉapitro enkondukas novajn formojn kaj gramatikajn strukturojn iom post iom. Nekonataj vortoj estas klarigitaj en Esperanto fine de ĉiu ĉapitro. La libreto estas bone uzebla kiel legmaterialo por komencantoj post studado de bazaj gramatikaĵoj, kaj por komencintoj, ĉu unuope, ĉu por grupa legado. Kvankam la verko estas daŭrigo de la rakonto en La krimo de Katrina, la unua libro en la serio de la sama aŭtoro, eblas ĝui ĝin ankaŭ kiel memstaran legaĵon. Oni povas aĉeti la libron ĉe la libroservo de UEA. Maŭrico Giacometto ('Rico') La redaktoro simpligis kaj mallongigis recenzon, kiu estis verkita pri tiu libro de Katalin Kováts. Jen ŝia prezento de la libro en edukado.net
  33. 1 poento
    Ekde la 16-a jarcento, kiam la fama sciencisto Koperniko montris, ke ni ne troviĝas en la centro de la universo, ni sci-volas, ĉu estas aliaj civilizoj en la kosmo aŭ ne. En nia galaksio troviĝas 40 miliardoj da steloj, el kiuj 4 miliardoj havas planedojn similajn al la planedoj de nia sun-sistemo. La universo aĝas 13,7 miliardojn da jaroj, sed nia Tero aĝas nur 4,5 miliardojn. Do, estas eble, ke la vivo kaj eble eĉ la civilizo aperis sur alia planedo antaŭ ol ili aperis sur nia Tero. En la jaro 1950 itala sciencisto Enrico Fermi faris sian faman demandon: “Do, kie ili estas?” Post Fermi, usona astronomo Frank Drake komencis aŭskulti la universon per radio-teleskopoj. Drake elpensis metodon por kalkuli la probablecon de vivo ekster nia Tero. Laŭ la rezulto de lia kalkulo nur en nia galaksio devas esti inter mil kaj miliardo da civilizoj. Jen la metodo per kiu li faris la kalkulon: En la 19-a de oktobro 2017 la astronomoj malkovris, ke objekto granda je 40 x 400 metroj trapasas tra nia sunsistemo je preskaŭ 33 milionoj da kilometroj for de nia Tero. Eblis observi ĝin nur dum unu semajno, sed dum tiu mallonga tempo la astronomoj malkovris, ke la objekto venas el la direkto de la stelo Vega kaj iras al la direkto de la stelaro Pegazo. La unua konata interstela objekto! Astronomoj en Havajo nomis ĝin Oumuamua, kio signifas “mesaĝportanto veninta el fora loko”. Ĝi estas ebena objekto sed ne kometo, ĉar sur ĝi estis nek akvo, nek glacio. Tial ĝi ne elĵetas materialojn post si. Ĝi estas formita el tre densaj ŝtono kaj metaloj. Unue la teleskopo Hubble rimarkis, ke ĝi havas tre altan kaj ankaŭ tre ŝanĝiĝeman rapidecon. Kutime asteroidoj havas la proporciojn 1:3, sed la proporcioj de Oumuamua estis 1:10. La objekto ne estis varmiĝanta, do ĝi devas havi tre spegul-aspektan eksteraĵon. Ĝi estas tre malsimila al ĉiuj aliaj kometoj kaj asteroidoj, kiujn ni ĝis nun observis. En novembro 2018 Avi Loeb, profesoro ĉe la universitato de Harvard, verkis sciencan artikolon, en kiu li nomis Oumuamua-n “interstela vel-ŝipo”. Tre maltrankviliga artikolo ĝi estis kaj por la publiko kaj por sciencistoj, ĉar Loeb estas estro de la Fako de Astronomio en la universitato kaj ankaŭ ĉefo de Scienca Fondaĵo por Teorio kaj Komputado (ITC) en la Centro Harvard-Smithsonian por Astrofiziko. Laŭ la artikolo de Loeb, Oumuamua eble estas la restaĵo de unu el miloj da kosmoŝipoj iam senditaj de eksterteranoj en ĉiun direkton tra la interstela spaco por esplori, ĉu ekzistas vivo. Ĝi povus ankaŭ esti ŝipo de eksterteranoj sendita rekte al nia sunsistemo kun la sama celo. Ne ĉiuj akceptis lian teorion, sed Loeb respondis per la vortoj de la fama detektivo Sherlock Holmes: “Kiam oni forigas la maleblon, tio kio restas, kvankam nekredebla, devas esti la vero”. La veron ni eble malkovros post kiam la teleskopo Synoptic Survey (LSST) komencos funkcii post kelkaj jaroj. Fontoj: <http://www.salom.com.tr/haber-110017-bir_cisim_yaklasiyor_du__oumuamua.html?fbclid=IwAR2OVT1mHGG2YtbjW9982_AKPoopEC5FX4l-8wMS04lFvnvEs5owcH_Z0sg> <http://www.spiegel.de/international/zeitgeist/astronomer-avi-loeb-on-the-interstellar-body-oumuamua-a-1246803.html>
  34. 1 poento
    De la 12-a ĝis la 15-a de aprilo okazis en Dovro, haven-urbo en la sudo de Anglujo, komuna kongreso (nomata kunkongreso) de Esperanto-Asocio de Britio (EAB) kaj Espéranto-France. Ĉi-jare estis la centa kongreso de la brita asocio kaj, por festi la jubileon, oni decidis organizi ĝin en Dovro kun la franca asocio. Kial en Dovro? Ĉar en 1904 la unua internacia kunveno de esperantistoj okazis tie kaj en Kalezo en Francujo. Tial ni sekvis la paŝojn de la pioniroj! Dum la kunkongreso, esperantistoj povis kunveni, aŭskulti interesajn prelegojn kaj koncertojn, diskuti kaj amuziĝi (jubilea kunfestado, kvizo, ktp). Kompreneble ĉio okazis en Esperanto, la internacia lingvo. Oni manĝis bonan kukon por festi la jubileon La ĉefa gasto estis Bertilo Wennnergren, kiu estas ne nur membro de la Akademio de Esperanto kaj verkinto de Plena Manlibro de Esperanta Gramatiko (PMEG), sed ankaŭ membro de Esperantaj rokgrupoj! Li prelegis tri fojojn dum la kongreso. Koncertis Martin Wiese el Svedujo kaj Bertilo Wennergren, kiu nun loĝas en Germanujo Krome, du tut-tagaj ekskursoj estis organizitaj dum la kunkongreso. La ĉefa estis trans la Markolo al Kalezo, kie loka esperantisto gvidis nin. Por homoj, kiuj preferis resti sur seka tero kaj pli bone koni la urbon Dovro, aliaj ekskursoj estis organizitaj en la ĉirkaŭaĵo: al la mezepoka kastelo de Dovro kaj al la mirindaj Blankaj Klifoj. Esperantistoj ekster la urbodomo en Kalezo Preskaŭ cent homoj partoprenis en la kunkongreso. Ĝi finiĝis per grupa manĝo en loka restoracio en Dovro. Anthony Bodineau
  35. 1 poento
    La Aventuroj de Pinokjo. Carlo Collodi. Tradukis J. Horvath. Antverpeno: Flandra Esperanto-Ligo, 2007 (2a eldono). 156 paĝoj, 21 cm. ISBN 90 71205 91 6. Prezo 9.60 €. Ĉu ekzistas, en la tuta mondo, pli fama marioneto ol Pinokjo? La ligna pupo, kiu volis fariĝi knabo? Eĉ Disney opiniis, ke ne. La rakonto estis verkita originale en la itala, sed la libro kaj la filmo disvastiĝis ne nur en tiu lando, sed tra la tuta mondo, kaj estas tre ŝatata de infanoj. La aŭtoro, Carlo Lorenzini, ofte vizitis en sia infaneco la domon de siaj geavoj en la urbeto Collodi, apud Florenco. Tiun nomon, Carlo Collodi, li elektis kiel plum-nomon kiam li fariĝis verkisto. Pinokjo iradas de aventuro al aventuro tra la tuta rakonto, ĉiam dezirante esti "bonkonduta knabo" sed ne ĉiam sukcesante en tiu celo. Finfine, tamen, la bonkora marioneto pruvas al si mem kaj al ĉiuj, ke li vere estas kuraĝa, amema kaj bonkonduta, tiel ke li povu fariĝi vera knabo kaj ne plu esti ligna pupo. Ĉu li sukcesos? Nu, se vi ankoraŭ ne konas la rakonton, vi devas legi la libron por ekscii la respondon. Majstro Ĝepeto, la Parolanta Grilo, Fajromanĝulo, la Vulpo kaj la Kato, la Bluhara Feino, la Granda Ŝarko. Tiuj kaj aliaj personoj de la rakonto partoprenas en la aventuroj kun Pinokjo. La lingvo tre bone fluas kaj la leganto multe lernos kaj profitos de la facilaj partoj skribitaj en dialoga formo. La ĉapitroj estas tre mallongaj do oni povas legi la libron en multaj mallongaj onoj, se oni volas. Kiam Collodi verkis la rakonton La Aventuroj de Pinokjo, Enrico Mazzanti faris belajn desegnaĵojn por la libro. Tiujn samajn desegnaĵojn oni uzis en la Esperanta traduko. La libron oni povas aĉeti ĉe la libroservo de UEA. Maŭrico Giacometto ('Rico')
  36. 1 poento
    En 2018 multaj membroj malavare donacis al Universala Esperanto-Asocio. Jam nun eblas diri, ke la jaro 2018, la unua jaro kun Martin Schäffer kiel Ĝenerala Direktoro, ricevis donace rekordajn sumojn por la ĝenerala kaso. Por atingi tiun bonegan rezulton, Schäffer persone alparolis homojn kaj skribis al diversaj membroj. Ankaŭ helpis mesaĝoj de la Prezidanto de UEA, Mark Fettes, al la membroj de Societo Zamenhof, kies nombro kreskis kompare al 2017. (Societo Zamenhof estas fondaĵo, kies membroj donas apartan financan subtenon al UEA.) Tiel la rimedoj pro donacoj en 2018 entute atingis rekordan sumon de 12 535 eŭroj. Tiu sumo konsiderinde superis la rezultojn de la pasintaj jaroj (kun mezumo de ĉirkaŭ 2500-3000 eŭroj, se oni kalkulas ekde la jaro 2000). Inter la donacintoj elstaras ankaŭ membroj de la Komitato kaj de la Estraro de UEA. UEA nun petas vian helpon, por ke la sumo por 2019 ankoraŭ kresku pli. Eblas donaci al la ĝenerala kaso de UEA per uea.org/alighoj/alighilo kaj rekte per uea.org/alighoj/donacoj/kaso. UEA kore dankas al ĉiuj donacintoj, kiuj pro siaj malavaro kaj subteno estas la vera kaŭzo de tiu sukceso. Fonto: Gazetaraj Komunikoj de UEA, n-ro 799 de 2019-04-27.
  37. 1 poento
    Saluton! Jen facila novaĵo de El Popola Ĉinio por tiu ĉi semajno: Brulis la fama katedralo Nia Sinjorino de Parizo Fajro detruis grandan parton de la katedralo Nia Sinjorino de Parizo, vespere de la 15-a de aprilo. Bonŝance la ĉefparto de tiu fama konstruaĵo konserviĝis, kaj ĝiaj du famaj ortangulaj turoj daŭre staras. Fajro-estingistoj sukcesis estingi la fajron post kelkaj horoj. La tur-pinto de la katedralo rompiĝis en fajro kaj fumo. Laŭ franca prezidanto Emmanuel Macron, la plej granda malbono estis evitita. Li gratulis la fajroestingistojn pro ilia bona laboro. Ĉirkaŭ 400 fajroestingistoj batalis kontraŭ la brulo, kaj unu el ili grave vundiĝis. La kaŭzo de la fajro estas ankoraŭ nekonata. Fajroestingisto diris, ke la fajro eble rilatas al riparado en la katedralo. Macron ege bedaŭris la damaĝon kaŭzitan de la brulo, kaj deziras okazigi internacian mon-kolektadon por rekonstrui la katedralon. Tiu estis elektita novaĵo de El Popola Ĉinio por hodiaŭ. Por pliaj novaĵoj vizitu nian retejon: www.espero.com.cn.
  38. 1 poento
    Tubaro estas nova retejo kie eblas trovi filmetojn en Esperanto. Ĝi estis kreita de Pablo Busto kaj aliaj kunlaborantoj. La kunlaborantoj de Tubaro ne mem produktas novajn filmetojn, sed kolektas esperantlingvajn filmetojn el Jutubo (YouTube) kaj aliaj platformoj. Fakte Tubaro estas kolektujo de filmetoj en kaj pri Esperanto. Ĝi uzas robotojn por trovi filmetojn en Jutubo kaj en aliaj retejoj, kie troviĝas enhavo en Esperanto. Tiuj robotoj daŭre faras aŭtomatan serĉadon en tiuj platformoj laŭ kelkaj ĉefvortoj kaj afiŝas la filmetojn, kiujn ili trovas, en la hejmpaĝo de Tubaro. Ili ankaŭ daŭre kontrolas, ĉu aperas novaĵoj en konataj esperantlingvaj kanaloj. Tiamaniere oni povas spekti multe da filmetoj en Esperanto en unu loko. Sekve vi povas plibonigi vian lingvonivelon kaj ĝui la filmetojn esperantlingvajn. Tubaro montras jam pli ol 950 filmojn en Esperanto, kaj ĉirkaŭ 300 ne en Esperanto sed pri ĝi: pli ol 1200 filmojn entute. Aperas ĉirkaŭ 50 novaj filmoj ĉiusemajne. En la retejo de Tubaro ekzistas ankaŭ la ebleco anonime proponi filmojn. Ĉar la respondeculoj deziras, ke la retejo estu plene uzebla sen ensalutado, ili persone kontrolas la proponojn, por eviti trudmesaĝojn kaj atakojn de robotoj. Ne ĉiuj filmetoj, kiujn la robotoj trovas, rilatas al Esperanto. Tial necesas, ke la uzantoj mem sendu informojn pri senrilataj aŭ netaŭgaj filmetoj. La filmetoj ne estas organizitaj laŭ kategorioj, sed en ĉi tiu periodo la prizorgantoj planas pretigi liston de etikedoj por helpi dividi ilin laŭ kategorioj. Multaj esperantistoj ne tre ŝatas Jutubon sed tamen uzas ĝin, ĉar ĝi donas pli da videbleco ol aliaj platformoj. Espereble Tubaro donos pli da libereco al la uzantoj por uzi aliajn platformojn krom Jutubo. Ne atendu plu, sed tuj vizitu tiun retejon! La kreinto de Tubaro estas Pablo Busto el Hispanujo. Li verkas kantojn por infanoj en Esperanto. La plej konata el liaj kantoj estas Dek bovinoj. Nikhil Kizhakkedath
  39. 1 poento
    Kie en okcidentaj landoj oni trovas landan asocion, kiu aĉetas sian sidejon en la centro de la ĉefurbo, kiel ĵus faris la irana landa asocio de UEA? Kie oni trovas instruadon de Esperanto al universitataj studentoj en la kadro de la plej prestiĝa universitato en la ĉefurbo kaj en aliaj universitatoj de la lando? Kie oni trovas gejunulojn, kiuj senprobleme kunlaboras kun la pli aĝaj esperantistoj kiel egaluloj? La respondojn al tiuj demandoj oni malkovris dum la 12-a Mez-Orienta Kunveno de la 28-a ĝis la 31-a de marto. En plaĉe antikva konstruaĵo en la urbo de tapiŝoj kaj kaheloj, Kaŝano, oni aŭskultis serion da prelegoj pri la stato de la movado en Irano kaj en aliaj mez-aziaj landoj. Mi estis trafita de la kvanto de agadoj kaj eldonaĵoj de la irana movado. Ĝi havas grupojn en ĉiuj gravaj urboj, kaj tre aktive sentas respondecon pri ili. Alia interesa fakto pri la irana movado estas ĝia seninterrompa ekzisto tra ĉiuj politikaj ŝtormoj de la pasinta jarcento. Ni ankaŭ aŭdis raportojn pri la stato de Esperanto en Uzbekujo, Taĝikujo kaj aliaj mez-aziaj landoj, Estis interŝanĝitaj planoj pri komunaj agadoj en Meza Azio. Pro la ĉeesto de Mireille Grosjean, prezidantino de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), ni aŭdis pri problemoj en la okcidento, ekzemple kiel funkcias la nova kotiz-sistemo de UEA en lando, el kiu oni ne rajtas sendi monon eksterlanden pro internaciaj malpermesoj. Tio estis la plej granda Mezorienta Kunveno de la lastaj jaroj. Venis partoprenantoj el Belgujo, Britujo, Francujo, Germanujo, Rumanujo, Rusujo, Svislando kaj Taĝikujo. Dum la kunveno okazis ankaŭ AMo-Seminario (Aktivula Maturigo). La plej konkretaj rezultoj de tiu seminario verŝajne estos plifirmigo de kontaktoj kaj agadoj en Meza Azio kaj la entuziasmigo de iranaj samideanoj. Multaj el tiuj lokaj esperantistoj la unuan fojon spertis internacian kunvenon en sia lando. Por ili tiu sperto estis simila al la sperto de la kongresanoj ĉe la unua Universala Kongreso en Bulonjo-ĉe-maro. Renato Corsetti
  40. 1 poento
  41. 1 poento
    La sekvanta artikolo, verkita de la grava verkisto kaj poeto William Auld, unue aperis en Kontakto n-ro 80 (1983:4), p. 4. Ĝi estas simpligita kaj mallongigita. La kreado de tute nova lingvo, kia estis Esperanto en la malfrua 19-a jarcento, kompreneble starigis apartajn problemojn. Aliaj lingvoj havis historion pli aŭ malpli longan, al kiu oni povis sin turni por pravigi sian uzadon de la lingvo. Al Esperanto mankis ĉio simila, kaj la fruaj esperantistoj multe diskutis pri tio, kiel povos evolui la internacia lingvo. Multaj homoj deziris reformi la lingvon, ĝin plibonigi aŭ perfektigi laŭ sia propra persona vidpunkto. Al ili apenaŭ venus en la kapon trakti tiamaniere iun nacian lingvon, sed por ili la internacia lingvo estis projekto. Tiaj homoj ne komprenis, ke la plej grava celo de la lingvo estas praktika uzado por tutmonda komunikiĝo, kaj ke ilia agado nur malhelpos la realigon de tiu celo. Lernantoj devas esti certaj, ke ili ne devos relerni iun reformitan Esperanton. Zamenhof tre bone komprenis, ke lia lingvo devas havi la eblecon evolui. Li sciis, ke neniu lingvo povas resti senŝanĝa. Lingvo senŝanĝa estas mortinta lingvo. Sed en naciaj lingvoj la ŝanĝiĝoj okazas surbaze de firma fundamento, nome la strukturo kaj gramatiko, kiujn la lingvo ricevis de la historio. Li do vidis, ke eventualaj ŝanĝiĝoj en Esperanto nepre ne devos ŝanĝi la strukturon kaj gramatikon de tiu lingvo. Kiel solvi la problemon? Kiel havigi al Esperanto tiun bazon, similan al aliaj lingvoj, kiun Esperanto tiam ankoraŭ ne havis? En 1905 Zamenhof eldonis la libron Fundamento de Esperanto, kaj per Deklaracio akceptita de la 1-a Universala Kongreso en Boulogne-sur-Mer sam-jare tiu libro estis proklamita “netuŝebla bazo de Esperanto, en kiu neniu rajtas fari kian ajn ŝanĝon”. Tio estis la saĝa solvo, kiu certigis al la lingvo ĝian estontecon. La Fundamento konsistas el kvar partoj. Unue, Antaŭparolo, en kiu Zamenhof klarigas, kial la verko estas absoluta kondiĉo por la unueco de la lingvo. Due, la Gramatiko de la lingvo, en kiu la 16 reguloj estas koncize prezentitaj. Trie, Ekzercaro, kiu kompletigas la gramatikon kaj montras ĝian aplikon. Kvare, Universala Vortaro, kiu entenas la 1800 unuajn Esperantajn radikojn, kun traduko en kvin lingvoj. Sur la netuŝebleco de la Fundamento konstruiĝis tiu tutmonda lingvo, kiu baldaŭ festos sian 100-jaran dat-revenon*. La reformemuloj, kiuj ne komprenis la signifon kaj gravecon de tia fundamento, forlasis la movadon. Ili preferis Idon – reformitan Esperanton, kiu mortis pro manko de Fundamento. Fondiĝis UEA dediĉita al praktika uzado de la internacia lingvo. La Akademio de Esperanto de tempo al tempo oficialigis novajn vortojn, eĉ afiksojn, aŭ ali-maniere rekonis la evoluon de la lingvo. Sed ankaŭ la Akademio rekonas kiel sian ĉefan taskon respekti kaj gardi la Fundamenton. La genio de Zamenhof certigis, ke evoluo povas okazi – sen detruo de la lingva fundamento. William Auld * Ĉi tiu artikolo aperis en 1983, kiam Esperanto proksimiĝis al sia 100-a dat-reveno. Nuntempe kompreneble la lingvo aĝas pli ol 130 jarojn.
  42. 1 poento
    Ĉu vi estas kuracisto, apotekisto, flegisto, aŭ alia medicina laborulo? Se jes, vi povas senpage membriĝi en Universala Medicina Esperanto-Asocio (UMEA). La membroj ricevas du inform-leterojn de la prezidanto de UMEA en la jaro. La jara abono al la revuo Medicina Internacia Revuo estas 26 eŭroj por du presitaj numeroj. Pliajn informojn bonvolu peti de la prezidanto de UMEA, d-ro Christoph Klawe. Por pli detalaj informoj pri UMEA, vidu la artikolon Medicinistoj en uea.facila.
  43. 1 poento
    Saluton! Jen facila novaĵo de El Popola Ĉinio: Kion Ĉinio faras por purigi siajn riverojn? La 12-an de marto, la Programo de Unuiĝintaj Nacioj (UN) pri Homa Ekloĝado kaj la Universitato Tongji kune publikigis la raporton "Igi Urbojn Daŭripovaj per Purigado de Malpuraj Riveroj: Spertoj de Ĉinio kaj Aliaj Landoj" en la kvara Asembleo de UN pri Medio. Ĉinio purigas riverojn per laboro, kiu postulas teknikajn, financajn kaj administrajn rimedojn. Estas eĉ "riverestro" por kunordigi la ĝeneralan aranĝon. Tiu agado rezultis en rimarkinda pliboniĝo de la medio ĉe la rivero Suzhou, en Ŝanhajo, kiu antaŭe estis unu el la plej malpuraj riveroj en Ĉinio pro la loĝantara denseco kaj konstruaĵa multeco. La sukceso de ĝia repuriĝo rilatas al la kunlaboro inter loka registaro, sciencistoj kaj la popolo, la bona kunordigo de registaraj departementoj kaj la uzo de novaj teknikaj rimedoj. Tiu estis elektita novaĵo de El Popola Ĉinio por hodiaŭ. Por pliaj novaĵoj vizitu nian retejon: www.espero.com.cn.
  44. 1 poento
    La Krimo de Katrina. Sten Johansson. Toyonaka: Japana Esperanto Librokooperativo, 2007 (2a eldono). 38 paĝoj, 21 cm. ISBN 4930785529. Prezo 3.60 €. La Krimo de Katrina estas la unua libreto en la serio de la Katrina-rakontoj de Sten Johansson, intencitaj por ne-spertaj legantoj en Esperanto. La rakonto temas pri vizito de sveda junulino al germana amiko, unu jaron post la amikiĝo. Ŝi trovas, ke li ne plu estas sola. Sekvas renkontiĝoj kun diversaj liaj geamikoj kaj konatoj, kaj aferoj komplikiĝas. La libro estas plaĉe legebla, la intrigo facile iras antaŭen... ĝis la "krima" fino. (Tamen ne atendu teruraĵojn!) Sten Johansson verkis ĉi tiun rakonton per facila lingvaĵo, same kiel la aliajn librojn en la serio. En ĉiu ĉapitro iom post iom aperas novaj vortoj kaj gramatikaj formoj. Nekonataj vortoj estas klarigitaj en Esperanto en la vortlisto fine de ĉiu ĉapitro. La libreto estas bone uzebla kiel legmaterialo por komencantoj post studado de bazaj gramatikaĵoj, kaj por komencintoj, ĉu unuope, ĉu por grupa legado. Oni povas aĉeti la libron ĉe la libroservo de UEA. Maŭrico Giacometto ('Rico') La redaktoro simpligis kaj mallongigis recenzon, kiu estis verkita pri tiu libro de Katalin Kováts. Jen ŝia prezento de la libro en edukado.net
  45. 1 poento
    Faktoj kaj fantazioj. Marjorie Boulton. Roterdamo: UEA, 1993. 431 pagoj, 21cm. ISBN 92 9017 028 X. Prezo 10.50 €. Faktoj kaj fantazioj estas legolibro, kiun UEA mem komisiis speciale por homoj, kiuj apartenas al la kategorio "progresantoj". En la antaŭparolo, la aŭtoro klarigis, ke laŭ ŝi la kategorio "progresantoj" inkluzivas tiujn, kiuj finis unuan elementan kurson pri Esperanto, kaj deziras plustudi. En la libro troviĝas fabeloj el multaj partoj de la mondo (la "fantazioj"), kaj ankaŭ kolekto de proverboj, kuriozaĵoj, faktoj kaj interesaĵoj (la "faktoj"). Faktoj kaj fantazioj helpas la progresantojn pri la frazkonstruado, kreskigas la kapablon legi, skribi kaj paroli. Uzante simplan stilon, la aŭtoro prezentas utilajn esprimojn, kiujn progresantoj ankoraŭ ne tute regas. Jen alia bonega libro por homoj, kiuj deziras plibonigi sian Esperanton, plivastigi sian vortostokon per facila legado de granda gamo de diversaj literaturaĵoj: poemoj, proverboj, fabeloj kaj interesaj artikoloj. Legante tiun ĉi libron, vi atentos, miros, ridos kaj, certe, lernos. La libron oni povas aĉeti ĉe la libroservo de UEA. Maŭrico Giacometto ('Rico')
  46. 1 poento
    Du fojojn jare okazas Malferma Tago ĉe la Centra Oficejo de UEA en Roterdamo, Nederlando. Tio estas okazo, kiam esperantistoj estas invitataj viziti la oficejon. Tie ili povos aŭskulti prelegojn, babili kun aliaj esperantistoj, trinki (sen-page) teon kaj kafon kaj pasigi tempon en la libro-servo. La venonta Malferma Tago estos la 50-a, do speciala okazo. La dato estos la 20-a de aprilo 2019. Se vi estos en aŭ apud Nederlando en tiu dato, ni rekomendas, ke vi vojaĝu al Roterdamo por tie ĉeesti. Estos plena kaj interesa programo, kun honoraj gastoj Dmitrij Ŝevĉenko kaj Anna Striganova, redaktoroj de revuo Esperanto. Ili prezentos la Retan Revuon, novan iniciaton de UEA. Krome estos prelegoj de pluraj estraranoj de UEA kaj de Manuela Burghelea, volontulo de TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo). Prelegos ankaŭ Katalin Kováts, respondeculo de la retejo edukado.net kaj organizanto de Esperanto-ekzamenoj tra la mondo. Oni prezentos novaĵojn de la libro-servo, kaj se vi volos aĉeti librojn, estos ĝenerala sesona rabato. La libroservo de UEA Partopreno en la Malferma Tago estas senpaga, kaj ne necesas anonci vin anticipe. Por la adreso kaj instrukcioj, kiel atingi la Centran Oficejon, legu ĉi tie. La aranĝo daŭros de la 10-a ĝis la 17-a horo.
  47. 1 poento
    Saluton! Jen malrapida novaĵo de El Popola Ĉinio: Komenciĝis pasaĝer-transporto por la Printempa Festo La 21-an de januaro komenciĝis la pasaĝer-transporto por la Printempa Festo de la kuranta jaro. En la venontaj 40 tagoj, estos antaŭviditaj 2,99 miliardoj da vojaĝoj trajnaj kaj aŭtobusaj tutlande por familia rekuniĝo. Kiam aperis "pasaĝertransporto por la Printempa Festo"? Komence de 1978 homoj, kiuj hejmeniris por familia rekuniĝo, svarmis en la fervoja stacidomo de Guangzhou. Post du jaroj, la vortoj "pasaĝertransporto por la Printempa Festo" unuafoje aperis en la Popola Tagĵurnalo. En la pasintaj preskaŭ 40 jaroj la afero multe ŝanĝiĝis. Komence la vojaĝo al hejmo ŝajnis tre longa, sed nun oni povas komforte vojaĝi al hejmo. Tio reflektas grandan ŝanĝon de la ĉina socio. En la preskaŭ 40 jaroj, la nombro de vojaĝoj por la Printempa Festo kreskis de malpli ol 100 milionoj ĝis preskaŭ tri miliardoj, kaj tio jam fariĝis la jara evento kun ĉina trajto kaj grava fenestro por observi la ĉinan socion. Alt-teknikoj sekurigas transportadon Ĉi-jare estos 2,99 miliardoj da vojaĝoj dum la Printempa Festo. Kiu povas certigi la sekurecon de tiom granda nombro da pasaĝeroj? Alt-teknikoj. Nun eniro en fervojan stacidomon per vizaĝ-distingo, specialaj okulvitroj portataj de policanoj por rekoni suspektatojn, panorama navigado per la tekniko virtuala realo kaj aŭtomata vojkonduko estas aplikataj en la transportado. La teknikoj ankaŭ ŝanĝas la manieron de bilet-aĉeto. Nun malofte vidiĝas longa vico por aĉeti biletojn, ĉar oni preferas mendi biletojn fervojajn kaj flugajn en la Interreto. Tiu estis elektita novaĵo de El Popola Ĉinio por hodiaŭ. Por pliaj novaĵoj vizitu nian retejon: www.espero.com.cn.
  48. 1 poento
    Kiam oni aŭdas la vortojn “Meza Oriento”, oni tuj pensas pri militoj, pri teruristoj, pri mistraktataj virinoj, pri religiaj fanatikuloj kaj do, pri ĉio malpozitiva. Tial ŝajnas neeble kunligi la vortojn “Meza Oriento” kaj “Esperanto”. Efektive la arablingvaj landoj de la Meza Oriento estas tiuj, kiuj havas la malplej grandan kvanton da esperantistoj. Tio, aliflanke, estas klarigebla pro la fakto, ke la araba kulturo ankoraŭ ne havis sian Renesancon. Se oni estu proponinta Esperanton en la jaro 1400 en Eŭropo, kiel reagus eŭropanoj? “Al kio ĝi utilas? Ne por paroli kun aliaj kristanaj landoj, kun kiuj ni komunikas en la latina; ne por paroli kun Dio, kun kiu ni parolu hebree, ktp…” Tamen en Israelo, Turkujo kaj Irano, do, ĉe la limoj de la Meza Oriento, Esperanto floris en la pasintaj tempoj kaj floras nun. Pro tio, por labori en tiu plej malfacila kampo UEA starigis komisionon kun amuza nomo “komisiono Meza Oriento kaj Norda Afriko” = MONA. Tiu komisiono baraktas multmaniere por altiri homojn al Esperanto en tiu regiono. Mi jam diris pri la bona farto de la movado en Turkujo, Irano kaj Israelo. Mi aldonu, ke la sola lando sen konataj Esperanto-parolantoj en nia regiono estas Sudano. Ĉie estas grupetoj pli aŭ malpli grandaj. Por kunteni ilin la komisiono aranĝis en la lasta jardeko la tiel nomatajn Mezorientajn Kunvenojn. La unua estis en Amano, Jordanio en 2007, la pasintjara estis en Maroko, kaj la ĉi-jara estos en Kaŝano, Irano, de la 28-a ĝis la 31-a de marto. Post la kunveno sekvos ekskurso al Teherano kaj tradicia festado de la 13-a tago de la Irana Novjaro. Rigardu la paĝojn: https://uea.org/vikio/La_dek-dua_Mezorienta_Kunveno_en_Irano kaj aliĝu. Ĉiuj estas bonvenaj. Ĉu vi neniam sci-volis, kia lando estas Irano? Nun vi havas la ŝancon sperti ĝin per viaj propraj okuloj. Renato Corsetti
  49. 1 poento
    Bonvenon al la nova Esperanto-Plaĝo en Hispanio! En aprilo kaj majo ĉi-jare okazos tute nova eksperimenta kursaro de Esperanto apud-plaĝe, proksime de Valencio, Hispanio, en la ferio-urbo Cullera, kun emeritoj el du mondopartoj: Azio kaj Eŭropo. Jam aliĝis tri pensiuloj: unu el Ĉinio, unu el Koreio kaj unu el Japanio. Nun se eblas, povas aliĝi tri aldonaj pensiuloj el tri eŭropaj landoj, do ses gelernantoj entute, el ses landoj. Se estos pensiuloj el ses malsamaj landoj, ni provos inviti la Valencian Televidon por regiona raportado pri Esperanto. Se vi konas emeriton (komencanton, komencinton aŭ progresanton), kiu eventuale volas bone lerni Esperanton kaj partopreni en ĉi tiu intensa kursaro, bonvolu sendi mesaĝon rekte al Dennis Keefe pere de uea.facila. Ankaŭ vizitantoj kaj akompanantoj estos bonvenaj. Vi, vizitanto, povos resti tiom da tempo, kiom vi volas: aŭ etan parteton, ekzemple nur kelkajn tagojn, aŭ la tuton, du monatojn. Interesaj detaloj en pluraj lingvoj pri la plaĝaj loĝejoj troviĝas ĉe: www.alquitur.es. Kiel mi skribis supre, por pli da detaloj pri ĉi tiu tre, tre longa, nekutima, apudplaĝa, du-monata kursaro de Esperanto, bonvolu sendi retmesaĝon al la kursgvidanto, Dennis Keefe pere de uea.facila. Se la kurso sukcesos ĉi-jare, la Valencia Grupo de Esperanto kaj mi ripetos ĝin ankaŭ venont-jare. Dennis Keefe
  50. 1 poento
    En ĉi tiu retejo vi ofte legos pri UEA. Se vi ne jam scias, sen-dube vi demandas vin, kio estas tiu UEA, pri kiu oni tiel multe parolas? Ĝia plena nomo estas Universala Esperanto-Asocio, kaj ĝi estas la plej grava kaj la plej granda tut-monda Esperanto-asocio, fondita en 1908. Estas grave por la Esperanto-movado havi centran asocion, kiu povos reprezentireprezenti: prezenti sin nome de iu asocio. la lingvon kaj la movadon kiel tuton ĉe internaciaj organizaĵoj kiel UN kaj Unesko. UEA havas landajn asociojn en 70 landoj kaj individuajn membrojn en 102. Ĉiujare ĝi organizas Universalan Kongreson (UK), la plej grandan kunvenon de Esperanto-parolantoj. La UK okazas en malsama lando ĉiujare. La unua UK okazis en la jaro 1905, kaj en 2019 estos la 104a UK en Lahtio, Finnlando de la 20a ĝis la 27a de julio. UEA eldonas la monatan revuon Esperanto kaj la junularan revuon Kontakto. Ĝi prizorgas la multlingvan retejon esperanto.net kaj la propran retejon, krome kompreneble ĉi tiun novan retejon uea.facila. La pli junaj membroj de UEA (ĝis 35-jaraj) estas prizorgataj de TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo). Legu pli pri UEA en la rubriko Aktualeaktuala: nuntempa. pri UEA, kaj pri TEJO en ĝia retejo. Stefan MacGill
×
×
  • Aldoni novan...

Gravaj informoj

Por bone funkcii, uea.facila uzas kuketojn. Legu nian Privatecan politikon por ekscii kiel ni uzas viajn informojn kaj la Uzkondiĉojn por esti uzanto de la retejo.