Salti al enhavo

Furorlisto


Populara enhavo

Montriĝas enhavo pleje ricevinta reputacion ekde la 07/04/20 en Artikoloj

  1. 5 poentoj
    Iam oni demandis al la usona prezidanto Woodrow Wilson, kiom da tempo li bezonas por prepari paroladon. Li respondis: Tio dependas de ĝia longeco. Se ĝi daŭros dek minutojn, mi bezonos almenaŭ du semajnojn por prepari ĝin; se ĝi daŭros duonhoron, mi bezonos unu semajnon. Tamen, se mi rajtos paroladi tiel longe, kiel mi deziros, mi ne bezonos ion ajn prepari. Mi jam estos preta.1 La respondo de Wilson komprenigas, ke tempolimigo postulas koncizon. Ju malpli da tempo oni disponas, des pli granda estas la tasko igi ĉiun vorton valori. Laŭ mia sperto, post nepreparita parolado oni ofte ne estas kontenta. Oni bedaŭras, ke oni forgesis gravan informon, aŭ donis tro da tempo al malgravaĵoj. Kial oni ne preparas sin antaŭ parolado? La plej ofta kaŭzo estas nescio, kiel fari tion. Sed ekzistas ankaŭ alia, multe pli klariga kaj profunda kaŭzo, nome rezisto. La celo de prelego estas transdoni ideon, manieron rigardi la mondon... manieron, kiu tuŝos la vivon mem de la aŭskultantaro. Ĝi estas mensa bildo, bela kaj potenca (tiel ĝi ŝajnas al vi), kiu prezentiĝas tute klare kaj kolore. Tamen, ĝis vi trovos taŭgan manieron por vortigi ĝin, ĝi restos bildo en via kapo, eĉ se klara kaj kolora. Vortigo postulas mensan penon trovi la taŭgajn vortojn por bildigo de la ideo al aliuloj. Jen ekestas rezistemo. Kial fari al si la penon meti tiun vastan ideon en mallarĝan kadron? Kial produkti ion, kio ne bone prezentus tiun ideon, eĉ misformus ĝin? La ideon vi prezentu al vi ne kiel ion perfektan, netuŝendan, sed kiel krudaĵon. Tuŝi ĝin ne signifas deformi ĝin, sed forĝi ĝin. Metalo restas metalo post fando. Preparo signifas la klopodon antaŭe vortigi vian ideon, t.e. la klopodo forĝi ion utilan el la ideo, kiun vi deziras diskonigi, ion utilan al via aŭskultantaro. Iufoje vi sukcesos produkti kaj transdoni ion malgrandan, nur parteton de la tuto. Ne ĉiam vi povos prepari vin por prelegi, sed ĉiam eblas paroli laŭ certa strukturo (sed tio estas alia temo). Kaj tamen, ne diru: “Mi preferas paroli el mia koro”. Tiu frazo povus esti maniero por pravigi vian nescion aŭ rezistemon kontraŭ bona preparado. Viaj aŭskultantoj donas al vi la plej valoran aferon, kiun ili havas: la propran tempon. Prepari vin signifas montri respekton pri tiu tre grava donaco, kiun ili donas al vi. Kaj via kaj ilia tempo valoras tion, ĉu ne? Leandro Abrahão _____________________ 1 Citaĵo el la libro TED Talks: The Official TED Guide to Public Speaking
  2. 4 poentoj
    Konfuziloj. Przemysław Wierzbowski. Eldonejo Espero, 2017. 152 paĝoj, 21 cm. ISBN 9788089366224. Prezo 13.50 €. Kio estas la diferenco inter vespero kaj vesperto? Aŭ inter deserto kaj dezerto? Aŭ eĉ inter ‘taso da teo’ kaj ‘taso de teo’? Kiuj estas niaj celoj, kiam ni unue lernas lingvon kaj, eĉ pli, kiam ni volas skribi kaj paroli ĝin? Nu, estas multaj, sed unu el la ĉefaj estas posedi grandan vorttrezoron kaj ne miksi vortojn kiam ni volas flue paroli dum konversacio. Kiam du vortoj estas tre similaj, oni devas scii la diferencon kaj tuj memori ĝin dum parolado. Konfuziloj estas la libro, kiu helpos vin fari tion. Ĝi estas verko de Przemysław Wierzbowski, pola esperantisto kiu kolektis vortojn konfuzeblajn. Eblas konfuzi ilin ĉar ili havas similan sonon (humoro, humuro), aŭ pro ilia deveno kaj simileco al vortoj nacilingvaj (salato, laktuko). Ĉiuj vortoj havas klarajn ilustraĵojn kaj difinojn bazitajn ĉefe sur Plena Ilustrita Vortaro. Kio estas roso? Kaj kio rozo? Kiu el la du estas la floro? Kiu diferenco estas inter punkto, poento kaj punto? Vi ja scios post legado de Konfuziloj. Kompreneble la elekto havas kelkajn mankojn. Oni ĉiam povus trovi paron aŭ triopon da vortoj, kiuj meritus sian lokon en tiu ĉi kolekto. Tamen, la plej ofte uzataj (kaj konfuzataj) vortoj estas en la listo. Simila verko, kiu verŝajne inspiris la aŭtoron, estas la libro Esperantonimoj de Marinko Ĝivoje, kiu kolektis malfacilaĵojn siajn kaj tiujn de aliaj esperantistoj. La prezento de Konfuziloj estas tre alloga: bela kaj amuza kovrilo, kiu montras Zamenhof en nekutima maniero, invitas la leganton turni la dikajn paĝojn. Temas sendube pri libro, kiun oni legos kaj relegos multfoje. Legu la libron kaj vi ĉiam memoros, ke estas pli bone manĝi deserton en la dezerto dum vi trinkas tason da teo ol manĝi dezerton en la deserto dum vi trinkas tason de teo! Maurizio Giacometto ('Rico')
  3. 3 poentoj
    Ĉu vi volas partopreni en la Virtuala Kongreso de Esperanto (VK)? Tiu kongreso okazos inter la 1-a kaj 8-a de aŭgusto, kadre de la Monda Festivalo de Esperanto (MondaFest’ 2020). La VK utiligos ĉiajn teknikajn rimedojn por rekrei la specialan etoson de niaj kongresoj, kun libera babilejo, renkontiĝaj ĉambroj, disdividiĝo en malgrandajn diskutgrupojn kaj riĉan elekton de prelegoj. La VK havos viglan virtualan programon dum ok tagoj, dum proksimume ses horoj tage, ekde la 12:00 UTC. Ĝi prezentos popularajn programerojn de la tradicia Universala Kongreso. Inter tiuj estos Internacia Kongresa Universitato (IKU), Scienca Kafejo, Tago de Lernado, Akademio de Esperanto, Aŭkcio, kaj “La estraro respondas”. Krome la programo antaŭvidas plurajn artajn kaj kulturajn momentojn. Anstataŭ la kutima Internacia Arta Vespero, okazos “Internacia Arta Aranĝo”. Se vi opinias, ke vi povus kontribui al tio, skribu nun al la Virtuala Kongresa Komitato. Okazos eĉ la tradicia Ekskursa Tago, tiel ke oni povos elekti ekskursojn al pluraj famaj turismaj vidindaĵoj de la mondo, kun lokaj esperantistaj ĉiĉeronoj. Anstataŭ la kongresa bankedo, estos speciala programero pri tutmonda kuir-arto. Pli da informoj troviĝas ĉe uea.org/gk/885. Detala programo aperos baldaŭ. Por aliĝi al la kongreso, vi devos plenskribi la retan aliĝilon. Por individuaj membroj de Universala Esperanto-Asocio kaj la junulara asocio TEJO (Tutmonda Esperantista Junulara Organizo), la aliĝo estos senpaga, se vi faros tion ĝis la 26-a de julio. Post tiu dato, necesos pagi malgrandan kotizon. Se vi ne jam estas membro de UEA por 2020, eblas membriĝi samtempe dum vi plenskribas la aliĝilon por la VK. Se vi faros tion, necesos pagi malgrandan aliĝ-kotizon krom la membro-kotizo. Se vi deziras aliĝi al la Virtuala Kongreso sen membriĝi en UEA, tio eblas. La aliĝkotizo estas 50 eŭroj ĝis la 26-a de julio kaj 75 eŭroj post tiu dato: vk.mondafest.net/nur-vk/. La VK estas granda kaj multekosta projekto, kaj tial UEA estos tre kontenta ricevi subtenajn donacojn por kontribui al ĝia realigo. Ĉiuj donacoj estos tre bonvenaj. Ĉiuj, kiuj donacos pli ol 50 eŭrojn, fariĝos oficialaj Subtenantoj de la Virtuala Kongreso, kaj iliaj nomoj aperos (se ili konsentos pri tio) en la retejo, kie okazos la VK. UEA antaŭdankas ĉiujn subtenantojn. Ne maltrafu la unuan Virtualan Kongreson!
  4. 2 poentoj
    En Aŭstralio vivas malgranda birdo, kiu estis eksportata al ĉiuj partoj de la mondo ekde la dek-oka jarcento: la melopsitako. Tiu birdeto jam vivis en Aŭstralio antaŭ du milionoj da jaroj, do multe pli frue ol la indiĝenoj. Tamen ili kunvivis dum 50 000 ĝis 70 000 jaroj; indiĝenaj pentraĵoj atestas pri tio. La eksportado de melopsitakoj daŭris ĝis la jaro 1894, kiam tiu komerco estis malpermesita. En la angla ĝia nomo estas budgerigar, kaj tio povus esti indiĝena vorto. Sed neniu scias, precize kion ĝi signifas. Ĉu “bona birdo” aŭ “bona manĝo / bongusta regalado”? Tiu lasta subkomprenigas, ke la indiĝenoj ĝin manĝis, sed tio tute ne estas certa. La indiĝenoj observis melopsitakojn por scii pri la vetero kaj la kreskado de herboj. La birdo fariĝis grava indikilo pro siaj nekredeblaj kapabloj: ĝi povas percepti pluvon 100 kilometrojn for kaj povas flugi 500 kilometrojn en unu tago. Sciencistoj en la Universitato de Vieno esploras ĝiajn eksterordinarajn kapablojn distingi kaj imiti sonojn. Ĝi povas fari tion same aŭ eĉ pli sukcese ol homoj. La ĉarmo de tiu birdo venas de ties kapablo imiti. En la 1950aj jaroj melopsitako nomita Sparky Williams povis ripeti 583 vortojn kaj 8 infanpoemetojn. En La Libro Guinness de rekordoj el la jaro 1995 estas menciita Puck, kiu sukcesis lerni 1728 vortojn. Melopsitakoj ne nur ripetas vortojn, sed esploroj montras, ke ili povas kompreni tiujn vortojn en kunteksto. Ili ankaŭ povas kalkuli ĝis 6. Ili tiom dolĉe kaj ame traktas unu la alian, ke foje oni nomas ilin am-birdoj. En Svislando estas leĝe malpermesate posedi nur unu. Multaj famaj homoj havis sian melopsitakon: Churchill, Marylin Monroe, eĉ Stalin, kiu ĉiumatene “parolis” kun sia birdo. Kvankam daŭre ekzistas kluboj por ŝatantoj de melopsitakoj, ŝajnas ke nuntempe malpli da homoj interesiĝas pri ili: ĉu pro la televido, pro la Intereto, aŭ pro la fakto, ke la domoj ne plu estas same grandaj kiel antaŭe. Tamen melopsitako kun la nomo Disko ricevis pli ol 18 milionojn da rigardoj en Jutubo en 2019. Franciska Toubale
  5. 2 poentoj
    Tiel sonas la enkonduka muziko de la ret-radia kanalo Muzaiko, kaj ĝi ĝuste esprimas, kion Muzaiko elsendas tage kaj nokte: mojosecon. Kio estas mojoseco? Mojosa estas vorto kreita de la esperantista junularo, kaj ĝi konsistas el la komencliteroj de la vortoj Moderna Jun-Stila. Tio esprimas la stilon de la kanalo Muzaiko, kiu 24-hore ĉiutage elsendas Esperantan muzikon kaj aliajn programerojn en Esperanto el la tuta mondo: novaĵojn, informojn, raportojn, kaj multe pli. En Muzaiko volontule kunlaboras multaj Esperanto-parolantoj, ĉu rekte kontribuante, ĉu konsentante ke ilia jam kreita elsendo aŭdiĝu ankaŭ en Muzaiko. Tiel la aŭskultantoj ricevas kaj povas ĝui varian Esperantan enhavon. Aldone al tio, Muzaiko ankaŭ utilas por lerni Esperanton. Kunlaborante, kunkreante elsendojn en Esperanto, vi mem povas plibonigi vian Esperanto-nivelon. Ĉu vi timas, ke via Esperanto ne estas sufiĉe bona? Tio ne gravas: estas multaj manieroj por helpi Muzaikon. Eblas ekzemple prizorgi ĝiajn retpaĝon kaj servilon, enmeti ĝiajn programerojn kaj munti programojn. Farante tion vi plibonigos vian nivelon de Esperanto, dum vi kunkreos Muzaikon. Se vi interesiĝas pri tiu projekto kaj deziras kune agadi kaj labori kun homoj el la tuta mondo, sendu retmesaĝon al Muzaiko aŭ aliĝu al ĝia retlisto. Mojoseco kaj muziko: Muzaiko!
  6. 2 poentoj
    La Inaŭguro de MondaFest’ 2020, la Monda Festivalo de Esperanto, okazis la 20-an de junio je 12:00 UTC. La programo daŭris 2:30 horojn kaj eblis spekti ĝin en reala tempo ĉe UEAviva, la kanalo de Universala Esperanto-Asocio (UEA) en Jutubo. Estis paroladoj de Duncan Charters (Prezidanto de UEA), Margaret Zaleski-Zamenhof (ano de la familio Zamenhof), Humphrey Tonkin, Sara Spanò kaj Rakoen Maertens (kiuj okupiĝas pri agado por Esperanto ĉe Unuiĝintaj Nacioj), Orlando Raola (estrarano de UEA pri Kulturo kaj Kongresoj) kaj Jérémie Sabiyumva (estrarano de UEA pri Afriko). La tuton reĝisoris la vicprezidanto de UEA, Fernando Maia. La inaŭguro ankaŭ enhavis riĉan muzikan programon, kun partopreno de Fransoazo, Kriztoff, jOmO, Manno Montanna kaj Joel Muhire. Por fermi la aranĝon Amira Chun kantis la himnon de Esperanto, “La Espero”, akompanate de la Sankt-Peterburga Simfonia Orkestro, gvidata de Igor Ponomarenko. Tiu ero estis produktita de la esperantisto Jo Haazen kaj de li donacita al UEA en 2019. Eblas spekti ĝin en la jutubkanalo de UEA, UEAviva. La viv-elsendo okazis en tri platformoj: la retejo MondaFest.net, la jutubkanalo UEAviva, kaj la paĝo de UEA en Fejsbuko. La elsendo en Fejsbuko atingis 6000 homojn dum la unuaj 2:30 horoj, el kiuj 2000 aktive reagis al la elsendo (“ŝatis”, komentis, diskonigis aŭ simple spektis). Nur en Fejsbuko dum la vivelsendado: 130 reagis per “ŝato”, “amo” ktp., 200 diskonigis al aliaj, kaj 1700 efektive spektis ĝin. En Jutubo: 600 homoj spektis realtempe. Kelkaj spektis familie hejme aŭ kun lernantoj. En la retejo ne eblis kalkuli precize, tamen ni povas diri, ke pli ol 2300 homoj spektis realtempe. Tio estis tre bona rezulto! La postan tagon ni ricevis belan surprizon. Ni vidis, ke la esperantistoj ankoraŭ aktive sekvas la aferon. En la 24 horoj post la inaŭguro pli ol 1700 jam spektis ĝin en UEAviva. La filmeto de la Somera Inaŭguro fariĝis unu el la plej spektataj filmoj de la lastaj kvin jaroj en tiu kanalo, kaj la nombro de abonantoj kreskis je pli ol 200 homoj. En Facebook la filmo de la inaŭguro jam atingis preskaŭ 11 000 homojn, kun pli ol 3100 spektoj. Kaj la paĝo baldaŭ superos 7600 abonantojn. Por sekvi la aktualan programon kaj novaĵojn de MondaFest’ 2020: https://MondaFest.net https://EventaServo.org https://RevuoEsperanto.Org Tvitero (https://Twitter.com/UEAviva kaj https://Twitter.com/Revuo_Esperanto) Fejsbuko (https://Facebook.com/Universala.Esperanto.Asocio) Jutubo (https://YouTube.com/UEAviva). Abonu ankaŭ la Festivalan Kurieron kaj la Gazetarajn Komunikojn de UEA. Fernando Maia Jr.
  7. 1 poento
    Eŭgeno Lanti estis unu el la fondintoj de Sen-nacieca Asocio Tutmonda (SAT), la asocio de esperantistaj laboristoj. Kun aliaj homoj li disvolvis la sen-naciismon, kiu celis la forigon de la nacio kiel formo de socia organizado. La vera nomo de Lanti estis Eugène Adam, kaj li naskiĝis en malgranda nord-franca vilaĝo en 1879. En juna aĝo li ekloĝis en Parizo, kie li estis manlaboristo. Li fariĝis anarkiisto. Dum la Unua Mondmilito li devis militservi kaj tiam kreskis lia malŝato al naciismo kaj milito. Li lernis Esperanton, kaj ekhavis kontaktojn ankaŭ kun la komunisma movado. Post la milito li aliĝis al la esperantista laborista movado. En 1919 li iĝis redaktoro de la gazeto de la franca asocio, Le Travailleur Esperantiste (La esperantista laboristo), kie li montris sian literaturan kapablon kaj sian laborkapablon. Liaj literaturaj verkoj estis ekzemploj de klareco kaj simpleco. Ĉe la Universala Kongreso de 1921 en Prago estis kreita la tutmonda asocio por esperantistaj laboristoj. Oni decidis, ke ĝi ne havu naciajn subdividojn. Tial ĝia nomo estas Sennacieca Asocio Tutmonda. La asocio, kiun gvidis Lanti, rapide kreskis. Ĝi estis plurisma kaj celis malhelpi dogmismon. Tamen okazis bataloj inter diversaj politikaj ideoj, anarkiismaj, komunismaj, socialdemokrataj kaj aliaj. Estis ankaŭ malsameco de opinioj inter la internaciismo, kiu kredis je la graveco de la nacioj, kaj la pli radikala sennaciismo, subtenata de Lanti, kiu volis forigi ĉiun dividon pro la nacio aŭ la ŝtato. La sennaciismo neniam estis fermita ideo. Ĝi estas speco de profunda kosmopolitismo. Esperanto estis parto de ĝi. Esperanton Lanti uzis ankaŭ hejme. Lia kunulino dum la 1930-aj jaroj estis la verkistino Ellen Kate Limouzin, onklino de la konata verkisto George Orwell, kiu dum iom da tempo loĝis en ilia hejmo. Lanti estis unu el la fondintoj de la Franca Komunisma Partio, sed fine de la 1920-aj jaroj li eliris el ĝi, parte pro opini-diferencoj pri Sovetunio. En 1933 li forlasis siajn respondecojn en SAT, kaj en 1936 li komencis vojaĝon tra la mondo, utiligante Esperanton por kontaktoj kun homoj. Li pasis tra Hispanio kaj Portugalio, kaj loĝis longan tempon en Japanio. Li pasis tra Aŭstralio, Nov-Zelando kaj sudamerikaj landoj, kaj en 1940 alvenis al Meksiko. Sed li malesperis pro la politika situacio kaj iĝis nekuraceble malsana. Li mortigis sin en 1947. SAT, tamen, plu disvolvas sian laboron, kaj plu havas ĝis hodiaŭ ecojn, kiujn Lanti donis al ĝi. Gary Mickle
  8. 1 poento
    Mi amas vin. Michael Ross. Ilustraĵoj de Bruno Iradukunda. Tradukis en Esperanton: Manuela Burghelea. NABU, Novjorko, Aprilo 2020. 16 paĝoj. Libro libere elŝutebla en PDF-formato Mi amas vin estas tre aktuala porinfana libreto. Ĝia temo estas la amo inter infanoj kaj iliaj geavoj dum la periodo de la tutmonda epidemio. La verko montras, kiel estas malfacile por tiuj du generacioj interagi dum ĉi tiu periodo. La verko estas parto de pli granda kolekto de porinfanaj rakontoj pri la epidemio, kreita en Ruando kun helpo de la organizaĵo NABU. La celo de NABU estas solvi la malegalecon rilate al kreado kaj disvastigado de libroj por infanoj, por ke ĉiuj infanoj povu legi kaj kreski je sia plena kapablo. Legado estas esenca kapablo por forigi malriĉecon, tamen tra la mondo mankas libroj en la lokaj lingvoj, precipe por la pli junaj infanoj. La belegaj ilustraĵoj de Bruno Iradukunda akompanas mallongan tekston de Michael Ross. Manuela Burghelea tradukis la libron en Esperanton. Oni rajtas senpage elŝuti la libreton ĉi tie. Maurizio Giacometto ('Rico')
  9. 1 poento
    Saluton! Jen facila novaĵo de El Popola Ĉinio por tiu ĉi semajno: Brulis la fama katedralo Nia Sinjorino de Parizo Fajro detruis grandan parton de la katedralo Nia Sinjorino de Parizo, vespere de la 15-a de aprilo. Bonŝance la ĉefparto de tiu fama konstruaĵo konserviĝis, kaj ĝiaj du famaj ortangulaj turoj daŭre staras. Fajro-estingistoj sukcesis estingi la fajron post kelkaj horoj. La tur-pinto de la katedralo rompiĝis en fajro kaj fumo. Laŭ franca prezidanto Emmanuel Macron, la plej granda malbono estis evitita. Li gratulis la fajroestingistojn pro ilia bona laboro. Ĉirkaŭ 400 fajroestingistoj batalis kontraŭ la brulo, kaj unu el ili grave vundiĝis. La kaŭzo de la fajro estas ankoraŭ nekonata. Fajroestingisto diris, ke la fajro eble rilatas al riparado en la katedralo. Macron ege bedaŭris la damaĝon kaŭzitan de la brulo, kaj deziras okazigi internacian mon-kolektadon por rekonstrui la katedralon. Tiu estis elektita novaĵo de El Popola Ĉinio por hodiaŭ. Por pliaj novaĵoj vizitu nian retejon: www.espero.com.cn.
×
×
  • Aldoni novan...

Gravaj informoj

Por bone funkcii, uea.facila uzas kuketojn. Legu nian Privatecan politikon por ekscii kiel ni uzas viajn informojn kaj la Uzkondiĉojn por esti uzanto de la retejo.